Share/Save/Bookmark
گفتگوبا حجت الاسلام والمسلمين محمدعلى معلّى
صباح شمارگان 2-3 > نویسنده : مرکز مطالعات وپاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم کد: 335

مطبوعات از جمله مهم ترين رسانه هاى اطلاع رسانى است كه نگرش منفى يا مثبت آن مى تواند تأثير بسزايى در فرهنگ جامعه ايجاد كند و نقد مطبوعات جايگاه رفيعى خواهد داشت. اكنون پس از ارايه ى گفتوگويى با مدير مسؤول محترم كيهان فرهنگى كه از مروّجان فرهنگ دينى و از پيشتازان در عرصه مطبوعاتى هستند، به ارايه ى نقدهاى مطبوعاتى خواهيم پرداخت.
صباح: مهم ترين اصل در مطبوعات اين است كه اگر نوشته هاى عالمانه و متقن و قوى به صورت مناسب منتشر نشود، مانند آن است كه اصلا نوشته نشده است. به نظر شما، حوزه چگونه مى تواند در عرصه ى آفرينش هاى فكرى موفق باشد؟ آيا در اين راستا، انتشار نشرياتى از سوى حوزه، سودمند خواهد بود؟ آيا اتكا به مطبوعات موجود، كافى است؟ روى هم رفته چه شيوه اى را پيشنهاد مى كنيد؟
- در پاسخ به چگونگى انجام رسالت تبليغى حوزه هاى علميه، اگر بخواهم در يك جمله پاسخ دهم، بايد بگويم فقط با استفاده از انواع مختلف رسانه ها، رسالت تبليغى حوزه هاى علميه به انجام خواهد رسيد.
نگاهى از سر عبرت به گذشته نشان مى دهد كه ما در استفاده ى به موقع از ابزارهاى رسانه اى، دچار قصور يا تقصير بوده ايم. به عنوان نمونه، در اوايل ورود بلندگو، بسيارى از علما، استفاده از آن را تحريم كردند و حاضر نبودند با اين وسيله، صداى خود را به شنوندگان برسانند، ولى بلندگو بالاخره ضرورت خود را تحميل كرد و به تدريج، جاى خود را در منابر و تريبون هاى تبليغى باز كرد، به گونه اى كه امروزه ديگر كسى نيست كه بدون استفاده از بلندگو بتواند براى شنوندگان پر شمار، سخن بگويد. نتيجه آن كه از بلندگو با تأخير استفاده كرديم و با زيان ديدن برنامه هاى تبليغى و مجالس اسلامى، هزينه ى آن را پرداختيم. اكنون هم انواع ابزارهاى رسانه اى حكم همان بلندگو را دارند كه نبايد در استفاده از آن ها، به خود ترديد راه دهيم يا در استفاده از وسايل ارتباطى، تأخير روا داريم.
شايسته است روحانيان، رسانه هاى مختلف را منبرهاى نوين خود به شمار آورند و بر استفاده ى مكلاّها از آن ها بخل بورزند. بايد هر سه رسانه ى ديدارى، شنيدارى و نوشتارى بى تأخير در خدمت تبليغ ارزش هاى اسلامى قرار گيرد، به ويژه اين كه رسانه ى اينترنت، سرعت و قدرت فراگير، فوق العاده و جهانى به رسانه ها بخشيده است.
بنا بر تجربه ى حرفه اى خود و با صرف نظر از دو رسانه ى شنيدارى و ديدارى، تنها از رسانه ى نوشتارى يا مطبوعات سخن مى گويم. در اين زمينه، توجه خوانندگان عزيز را به اين نكته جلب مى كنم كه صاحب امتياز، مخاطب و توليد كننده ى عناوين جديد همان بانى، مستمع و ذاكر است. در كار مطبوعات، كسى موفق خواهد بود كه از مقتضيات اين عرصه به صورت علمى و تجربى برخوردار باشد. بدون دست رسى به دانش ارتباطات همراه با تجربه ى مستمر، هرگز توفيق يار نخواهد شد.
در پاسخ به لزوم انتشار نشريه ى مستقل، عرض مى كنم انتشار نشريات در صورتى مفيد است كه بتواند مخاطبان خاص خود را جذب كند. اضافه بر آن، نشريه اى كه به يكى از سه ضعف «بودجه، توليد و توزيع» دچار باشد، انتشار ندادن آن بهتر است.
باز هم تأكيد مى كنم كه لازم است طلاب عزيز، خود را به علوم رسانه اى مجهّز سازند و براى اين كار از متخصصان اين فن دعوت به عمل آورند و در عالى ترين سطح به آموختن بپردازند. اگر ما امروز نحوه ى علمى پيام رسانى را نياموزيم، با دانستن پيام، مقصود حاصل نخواهد شد.
سؤال: صباح: نظر حضرت عالى درباره ى تلاش نهادهاى فرهنگى و نيروهاى مؤمن و صاحب انديشه در رويارويى با تهاجم فرهنگى چيست؟
- معلّى: پس از جنگ تحميلى خطّ مقدم مبارزه ى ما از مبارزه ى نظامى به مبارزه ى فرهنگى تبديل شده است و طلبه ها به عنوان سرداران فرهنگى جبهه ى اسلام بايد در خط مقدم مبارزه با تهاجم فرهنگى قرار گيرند.
دلايل وقوع انقلاب ها و شيوه هاى مبارزاتى آن ها با يكديگر متفاوت است. برخى انقلاب ها بر مبارزه ى نظامى متكى هستند و بعضى ديگر از شيوه هاى اقتصادى براى پيروزى بهره مى گيرند. گونه اى از انقلاب ها متكى بر سازمان دهى هاى مخفيانه و چريكى هستند و برخى انقلاب ها به وسيله ى حزب، دگرگونى ايجاد مى كنند. انقلاب ما از طريق اتكا به رسانه هاى موجود در دست انقلابيون، به پيروزى رسيد. منابر، نوارها و اعلاميه ها، اين رسانه هاى ابتدايى، ما را بر رسانه هاى رسمى و قوى آن روز دشمن پيروز كرد و ما بى آن كه قدرت نظامى، اقتصادى يا حزبى داشته باشيم، تنها با پيام رسانى مستمر به پيروزى رسيديم. به همين دليل، طاغوت از دسترسى مردم به رسانه ها بيشتر از دسترسى آن ها به اسلحه، وحشت داشت.
متأسفانه پس از انقلاب كه بايد علت موجبه ى پيروزى به عنوان علت نگهدارنده ى آن، حفظ و تقويت مى شد، نيروهاى حاضر در صحنه ى رسانه هاى انقلاب; يعنى كسانى كه اعلاميه مى نوشتند و نوار سخنرانى رهبر انقلاب را تكثير و توزيع مى كردند، در عرصه هاى نظامى در كميته ها يا سپاه پاسداران، در عرصه ى قضايى در دادگاه هاى انقلاب، در عرصه ى اقتصادى در جهاد سازندگى و انجمن هاى اسلامى و ديگر نهادها جذب شدند. همه فكر مى كردند كه در پيام رسانى انقلاب، خلأيى وجود ندارد. دشمن هم از اين ضعف استفاده كرد و از جبهه هايى كه نيروهاى كمترى در آن حضور داشت، وارد شد.
بنابراين، تهاجم فرهنگى به اين دليل ما را تهديد مى كند كه نيروهاى انقلابى، خط مقدم رسانه ها را ترك كردند، در حالى كه لازم بود همان طور كه در كنار ارتش، سپاه را سازماندهى كرديم و در كنار نيروهاى پليس و ژاندارمرى، كميته ها را تأسيس كرديم يا در كنار قوه قضاييه، دادگاه هاى انقلاب شكل گرفت، در كنار رسانه هاى موجود انقلاب نيز رسانه هاى خود جوش انقلابى پايه گذارى و نهادينه مى شد. بايد روحانيت همان گونه كه در سازمان دهى همه ى نهادهاى انقلاب، نقش اصلى را ايفا كرد، در تشكيل نهاد رسانه اى خودجوش در انقلاب نيز نقش اول را به عهده مى گرفت. اكنون هم هر چند اين كار دير شده است، ولى بايد آغاز شود. نبايد با امروز و فردا كردن، وقت را هدر داد. بايد همين امروز آغاز كنيم; كه فردا خيلى دير است.
صباح: لطفاً پيشينه اى از كيهان فرهنگى و شيوه ى فعاليت و اهداف آن ارايه فرماييد.
- كيهان فرهنگى به ابتكار شهيد شاه چراغى و به همت مرحوم حسن منتظر قائم و با حمايت حجت الاسلام والمسلمين خاتمى; نماينده ى وقت حضرت امام خمينى(قدس سره) در مؤسسه ى كيهان، از فروردين 1363، شروع به انتشار كرد.
هدف از انتشار كيهان فرهنگى، نهادينه كردن فرهنگ انقلاب بود كه در سال اول، ضميمه ى روزنامه ى كيهان و سپس به عنوان يك ماهنامه ى مستقل، توزيع مى شد. اين نشريه به سرعت جاى خود را در ميان فرهنگ دوستان باز كرد و با شمارگان وسيعى مورد استقبال قرار گرفت.
متأسفانه حسن منتظر قائم در مرداد سال 64 به لقاءالله پيوست و حجت الاسلام و المسلمين شاه چراغى، با اهتمام به مراقبت از كيهان فرهنگى و وقت گذارى بيشتر كوشيد تا جاى خالى مرحوم منتظر قائم را پر كند، ولى اجل به مرحوم شاه چراغى نيز مهلت نداد و با شهادت وى در اول اسفند 1364، كيهان فرهنگى از سرپرستى وى محروم شد.
از آن پس، كيهان فرهنگى در اختيار كامل افرادى قرار گرفت كه در پس طرح مسايل فرهنگى، اهداف سياسى خاصى را تعقيب مى كردند. متأسفانه در اواخر دهه ى 60، كيهان فرهنگى به جاى تعلّق داشتن به همه ى اهل فرهنگ، جولان گاه طرح نظريه هاى شخص خاصى شد كه به ترويج نظريه ى وارداتى «نسبيت» به نام «شريعت» زير عنوان «قبض و بسط» مى پرداخت.
كيهان فرهنگى از اوايل دهه ى 70، تاكنون چند مسؤول داشته و تا امروز، فراز و نشيب هايى را پيموده است. هم اكنون بار ديگر نمايندگى ولى فقيه در مؤسسه ى كيهان، تصميم به راه اندازى بهتر و سامان يافته تر اين نشريه دارد.
سؤال: صباح: روند فكرى حاكم بر كيهان فرهنگى چيست؟ بيشتر مايليد به چه مباحثى بپردازيد؟
- اولين وظيفه ى هر رسانه آن است كه ذايقه ى مخاطب خود را بشناسد و سپس به اقتضاى نيازهاى او، مطالب نشريه را عرضه كند. مخاطبان كيهان فرهنگى بيشتر برگزيدگان قشر دانشگاهى هستند; يعنى اساتيد و دانش جويانى كه علاقه مندى به مسايل فرهنگى، اولويت اول آن هاست.
فرهنگ به معناى عام خود شامل انديشه، ادبيات، هنر و آداب و رسوم مى شود. طبعاً اين ها مقوله هاى مختلفى هستند كه توليدات نشريه ى كيهان فرهنگى را شكل مى دهند. هدف از انتشار اين نشريه، پر كردن خلأ فرهنگى براى يك مقابله ى مثبت با تهاجم فرهنگى است كه افزون بر طرح نظر انديشمندان، به معرفى فرهيختگان فرهنگى مى پردازد. هم چنين مراكز تحقيقاتى و فرهنگى و فعاليت هاى آنان و هنرمندان را به مخاطبان مى شناساند.
روند فكرى نشريه ى ما، خط ميانه اى است كه مى كوشد همه ى افراد را در هر جايگاهى كه هستند، يك گام به انقلاب اسلامى نزديك تر كند. به همين دليل مطالبى كه در كيهان فرهنگى درج مى شود، با مطالب روزنامه از نظر دل بستگى هاى دينى، هم سطح نيست.

Share/Save/Bookmark
نظرات بینندگان (0 نظر تاکنون ثبت شده است )
ارسال نظر
قرائت هاي گوناگون از دين چيست؟
منظر آيات و روايات، بررسى و نقد كنيد؟
متون چيست؟
از بحث هاى گوناگون از دين،طرحى كامل ارايه كنيد؟
مثبت انگاری ؟؟؟؟؟
پى آمدهاى روحى و روانى لقمه ى حلال و حرام بر ايمان قلبى و نفاق قلبى چيست؟
با توجّه به زشتى گناه و اين كه فكر آن هم آزار دهنده است، چه چيز سبب تكرار گناه مى شود؟ آيا اسلام براى پيش گيرى از تكرار گناه، راه حلّى دارد؟
رابطه ى نامشروع در روحيه، ايمان و اعتقاد جوانان چه تأثيرى دارد؟
براى پيش گيرى از افزايش روابط نامشروع، چه راه حلّى پيشنهاد مى كنيد؟
ديدگاه اسلام درباره ى نظريه ى فرويد در زمينه ى آزادى جنسى و اين كه انسان نسبت به آن چه منع شود، حريص تر مى شود، چيست ؟
آيا فاصله گرفتن از معنويت را مى توان يكى از عوامل پيدايش بحران هاى اجتماعى در جامعه دانست؟
غيبت چند نوع است؟ آيا غيبتى داريم كه معصيت نباشد؟
چرا رهبرى در ايران مادام العمر است؟
آيا اعتقاد به ولايت فقيه واجب است؟ آيا در اين زمينه، آياتى در قرآن وجود دارد؟
دور در تعيين رهبر يا در ادامه ى حاكميت رهبر را چگونه حل مى كنيد؟ اگر دور باطل است، آيا در اين جا استثنا خورده است؟
با توجه به اين كه ولايت، همان قيموميّت است، چگونه آن را بر حاكميت سياسى فقيهان مى توان تطبيق كرد؟
آيا جامعه ى ولايى، انحصارگرا و مستبد است؟
آيا ولايت فقيه چيزى جز حكومت توتاليتر و ضد مردمى است؟
پيشينه ى نظريّه ى ولايت فقيه به چه زمانى بر مى گردد و جايگاه آن نزد فقيهان شيعه چگونه است؟
گفت و گو با آيت الله محمدهادى معرفت؛چرا صحابه كه پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) را درك كرده بودند، در قرائت شان، اختلاف دارند؟ آنان با چه مجوّزى، معانى الفاظ قرآن را در صحيفه ى خود جایگزين كردند؟
اثرگذارى قرآن بر فرهنگ جاهلى
آيا متن قرآن، از نمادها سخن نگفته است؟
ارتباط خداوند با انسان از راه وحى، چند گونه است و ميان آن ها چه تفاوت هايى وجود دارد؟
معانى و الفاظ قرآن كريم از سوى خداوند است يا پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)؟
حروف مقطعه ى قرآن كريم براى چه آمده و به چه معنايى است و دليل معنادار بودن آن ها چيست؟
رابطه ى ظاهر و باطن را در قرآن توضيح دهيد؟
اگر خداوند عادل است، پس چرا در آفرينش نظام هستى اين همه تبعيض وجود دارد؟ چرا يكى به صورت نور آفريده شده است و ديگرى ظلمت، يكى حلاوت است و ديگرى مرارت، يكى انسان است و ديگرى حيوانى پست و دون؟
ستم گران و گناه كارانى هستند كه به هيچ گونه گرفتارى دچار نشده اند. اين مسأله چگونه توجيه مى شود؟
خداوند آگاه است چه كسى، بهشتى يا دوزخى است و انسان ها در امتحان ها چه مى كنند. پس چرا انسان ها را آفريده است و امتحان مى كند؟
چه عاملى به تبعيد امام خمينى(رحمهم الله)انجاميد و چه پى آمدهايى به دنبال داشت؟
موضوع اصلى رفراندوم (انقلاب سفيد) چه بود و علماى اسلام در برابر آن چه واكنشى نشان دادند؟
پى آمدها و دست آوردهاى انقلاب اسلامى چه بود؟
گفتگوبا حجت الاسلام والمسلمين محمدعلى معلّى
نقدى بر مقاله ى «عدالت خواهى و آزادى طلبى على عليه السّلام در انديشه سياسى»
نقد مقاله ى «واژه اى به نام موسيقى مبتذل نداريم»
مراتب فقهى مخاطبان سينما
انتظار بشر از دين در نگاه گاليله
سؤال:آيا مى توان پرسيدن و پاسخ خواستن را پديده اى نيكو و اميد بخش پنداشت؟ آرى، شكى نيست كه پرسش، انگيزه ى دانش جويى را شكوفا مى كند و مايه ى آگاهى و دانايى است. پرسش ها، نيازهاى معرفتى انسان را آشكار مى سازد و محور فعاليت هاى پژوهشى آدمى را شكل مى دهد. جوانه زدن پرسش در ذهن آدمى، نشانه اى از حيات علمى و روحيه ى حقيقت خواهى در پرسش گر است و زمينه هاى رشد و كمال معرفتى انسان را فراهم مى آورد. با اين حال، نبايد فراموش كرد كه تنها آن پرسش هايى ثمربخش خواهد بود كه به طور طبيعى مى رويد و در حد توانايى شخص، شكل مى گيرد و طراحى مى شود. در مقابل طرح شبهه و پرسش براى كسانى كه براى درك آن، آمادگى لازم را ندارند، نتيجه اى جز گمراهى و سرگردانى نخواهد داشت. اين كار نه تنها روحيه ى دانش جويى انسان را سيراب نمى سازد، بلكه با ايجاد ترديد و يأس علمى و سرگردانى معرفتى، اشتياق دانش اندوزى را در انسان مى ميراند. گفتنى است براى دست يابى به نتيجه اى درست از پرسش ها بايد به نكته هاى زير توجه كرد: 1ـ پرسش بايد با انگيزه ى حقيقت جويى باشد نه بر پايه ى خواسته هاى نفسانى و اهداف شيطانى مانند: رسوا ساختن ديگران و بى حرمتى به ايشان. 2ـ براى دريافت پاسخ، بايد به كسى مراجعه كرد كه آگاه بوده و در پاسخ دهى، امين باشد نه اين كه مايه ى گمراهى و اسارت آدمى گردد. 3ـ پرسش گاهى انسان را به زودى به نتيجه مى رساند و در فهم پاسخ يارى مى رساند. گاهى نيز آدمى براى فراهم نمودن شرايط مناسب براى رسيدن به پاسخ، بايد دشواريهايى را به جان بخرد، براى نمونه، پژوهش هايى را انجام دهد يا براى جستن پاسخ، بار سفر بربندد. 4ـ گزينش در پرسيدن، راه را براى پرسش هاى اساسى هموار مى سازد و از هدر رفتن فرصت هاى گران بهاى آدمى پيش گيرى مى كند. افزون بر آن، نظمى منطقى را براى انديشه ى آدمى به ارمغان مى آورد. با پايبندى به چنين نكته هايى است كه پرسيدن و پاسخ خواستن را مى توان پديده اى نيكو شمرد و بار نشستن آن را اميد داشت. صباح كه رسالت پاسخ گويى به پرسش هايى در زمينه ى انديشه دينى را بر عهده گرفته است، در اين شماره مى كوشد متناسب با نياز مخاطبان خود، در زمينه ى: قرائت هاى گوناگون از دين، عدل الهى، مهم ترين دغدغه هاى فكرى و دينى جوانان، مشروطه و انقلاب، ولايت فقيه و زبان قرآن، به مهم ترين پرسش ها، پاسخ دهد
 
امام حسن عليه السلام:

مَنِ اتَّكَلَ عَلى حُسنِ الاِختيارِ مِنَ اللّهِ لَهُ لَم يَتَمَنَّ أنَّهُ في غَيرِ الحالِ الَّتِي

هر كس به حُسن اختيار خدا براى او اعتماد كند، آرزو نمی‌کند كه در حالتى جز آنچه خدا برايش اختيار كرده است، باشد.

 

تحف العقول، ص ۱۶۹

طراحي سايت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

  • در نوع خودش بي نظيره
  • خيلي جالبه
  • قابل قبوله
  • چنگي به دل نميزنه
Ajax Loader
تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات است. استفاده از مطالب این پایگاه باذکر منبع بلامانع است.
قم - خیابان معلم - کوچه 12جنب جامعه مدرسین -حوزه علمیه قم تلفن : 37737217-025 نمابر : 37737213-025 کدپستی : - 4466 37185