تعداد بازدیدها:4722
Share/Save/Bookmark
گفتگو با حجت الاسلام دکتر رضایی مهر ریاست مرکز مطالعات وپاسخگویی به شبهات
پاسخ 2 > نویسنده : مركز مطالعات و پاسخ‌گويي به شبهات کد: 263

 

مدیر حوزه علمیه وقت حضرت آیت ا... حسینی بوشهری در ديداري که با رهبري معظم انقلاب داشتند گفته بودند که ما مرکزی داریم و تاسیس کردیم و یک بخشی هم دارد که به نقد مطبوعات مي‌پردازد.

پتانسیل عظیمی در این مرکز وجود دارد که اگر مردم عزيزمان اطلاع داشته باشند طبیعتا حجم سؤالات وارده چندین برابر مي‌شود.

آنچه که ما دنبالش هستیم پاسخ‌گويي به سؤالات و شبهات ديني مردم است

امروزه القای شبهه روش‌های نوینی پیدا کرده، هر چند جنس شبهه همان شبهه قدیم است که بارها مثلاً جواب داده شده اما رنگ و لعابش را تغيير داده‌اند،

 

لطفا بفرمایید مرکز در چه سالی و با چه هدفی تاسیس شد؟­­

­­­  مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات در سال 79 با تصویب شورای عالی حوزه علمیه قم تاسیس شد و اهداف مهمی هم پشت این قضیه بود. هدف اصلی و اولویت اول در اهداف را می‌شود گفت پاسخگویی به شبهات موجود در جامعه یا شبهاتی که احیانا القاء می‌شود از طرف برخی منابع خب اینها باید پاسخ داده بشود جامعه ما درگیر این مسائل می‌شود طبیعتا باید پاسخ داده بشود. حالا چه کسی پاسخ بدهد. حضرات بزرگواران به این معنا رسیدند که پاسخگویی در وهله اول کار حوزه است. پاسخگویی به مسائل دینی، متولی اصلی‌اش حوزه است لذا با این هدف که شبهات و سوالات مردم در حوزه دین و معارف دینی در حوزه علميه پاسخ داده شود این مرکز تاسیس شد که مردم بتوانند سوالات و شبهات خودشان را با یک مرکز حوزوی قابل اعتماد طرح کنند و جواب را بگیرند لذا با این اهداف یکسری سیاست‌ها تنظیم شد و براساس آن اهداف و سیاست ها مرکز تاسیس شد.

حضرتعالی می‌دانید که در دهه 70 ما مواجه بودیم با موجی از شبهات، آیا علت اینکه این مرکز در آن دهه شروع به فعالیت کرد با این مساله ارتباطی داشت یا نه؟

   نمی‌شود گفت بی‌ارتباط بوده. به لحاظ اینکه مبنای اصلی این قضیه می‌شود گفت ضرورت اصل پاسخگویی به شبهات در هر عصری است، حالا چه دهه 70 و چه دهه 80 و چه دهه‌های بعد؛ به هر حال مردم انتظار دارند حوزه علميه به عنوان متولی دین و تبلیغ دین و ترویج معارف دینی، به سوالات و شبهات دینی پاسخ بدهد. خب از طرفي ما به لحاظ تاریخی در بعضی از مقاطع به جهت کثرت شبهات، پاسخ‌گويي به شبهات برجستگي خاصي داشت در سال 70 شبهات در جامعه رواج بيشتري يافت خصوصاً در مسائل معرفتی، معارفی و فرهنگی جامعه، با یک سری شبهات مواجه شديم لذا نمی‌شود گفت که چنین قضیه‌ای در تأسيس اين مرکز دخالت نداشته اما علت تامه هم نبوده بلکه با توجه به یک مبنای اصلی بنا شد که همان ضرورت پاسخ‌گويي حوزه به شبهات و سؤالات ديني بود.

تا آنجایی که یادم است در همان بدو تشکیل مرکز شاید یک سال بعد از تأسيس؛ اعضای مرکز مجموعه کارشناسان، دیداری را با مقام معظم رهبری داشتند. ایشان چه توصیه‌ها و رهنمودهایی داشتند؟

   آن دیداری که با رهبر معظم انقلاب داشتیم منشائش این بود که مدیر حوزه علمیه وقت حضرت آیت ا... حسینی بوشهری در ديداري که با رهبري معظم انقلاب داشتند گفته بودند که ما مرکزی داریم و تاسیس کردیم و یک بخشی هم دارد که به نقد مطبوعات مي‌پردازد. در آن جلسه‌اي که توفيق حضور داشتيم خدمت رهبری گزارشاتي درباره فعاليت مرکز داده شد و ايشان واقعا تقدیر بسیار جدی از کار مرکز کردند و از فعالیت‌هاي مرکز چه در گروه‌های مختلف و چه پژوهش و چه در همین بخش نقد شبهات مطبوعاتی خیلی تقدیر کردند و خواستند که این کار با شدت و حِدّت ادامه پیدا بکند، خصوصاً نقد شبهات که ظاهرا عنایت بیشتری به نقد شبهات داشتند. چون در آن زمان برخي مطبوعات در القاي شبهات فعاليت گسترده‌اي داشتند در همان دهه 70 و 80 خیلی از شبهات در رسانه‌ها مطرح می‌شد بعد پیشنهاداتی هم فرمودند مثلاً در بحث پاسخگویی به شبهات و طبقه بندی پاسخ‌ها و محتوای مرکز که بسیار پیشنهاد خوبی بود، مضمون فرمايش ایشان اين بود که شما باید طوری اطلاعات‌تان را طبقه بندی کنید و بايد آماري در دست داشته باشيد که اگر از شما بپرسند مثلا اين در فلان ماه از فلان سال در فلان استان و شهر در مقطع سني خاص يا جنسيت خاص چه شبهه‌ای مطرح بوده شما بتوانید گزارش بدهید. سوالاتی که می‌آید طبقه‌ بندی بشود جنسیت، سطح سواد، استان، شهر، ماه و ... با اين سازوکار مي‌توان نياز سنجي نمود که مثلاً در فلان استانت چه موضوعي بيش از ساير موضوعات نياز به کار دارد و براي استان ديگر حسب نیاز خودشان کار می‌کنید و به لطف خدا همین فرمایش هم سریعا پیگیری شد و الان هم در همین قضیه به لطف خدا کارهایی شده و موفق هستیم.

در حال حاضر بیش از یک دهه از فعالیت مرکز مطالعات و پاسخ‌گويي به شبهات سپری شده است مرکز تا چه ميزان به اهداف خود نزديک شده و در اين مسير با چه چالش‌ها و موانعي رو به رو است؟

   ■ببینید گاهی در نگاه کلان ما فعالیت‌ها را رصد می‌کنیم گاهی در نگاه خرد. و باز بررسی اینها با توجه به اهداف و سیاست‌های مندرج در اساسنامه باید دیده بشود که این خود یک بحث ديگري است. اما به لحاظ کلان و با توجه به اهداف و سیاست‌های مرکز در این سال‌ها، به نظر می‌رسد فعاليت‌ها بسیار مفيد بوده و مرکز توانسته مخاطب‌های خودش را هم جذب بکند و هم نگاه بدارد. و این یک امتیازی است به نظر بنده دلیلش هم این است که حجم سوالاتی که برايمان می‌آید از همان 79 تا الان، هر چند حجم سؤالات در يک فصل يا مقطع زماني شدت و ضعف داشته است ولی سوالات به صورت متوسط مي‌آمده یعنی قطع نشده مثلاً کاربرهای پايگاه اندیشه قم خب همینطور پیوسته مرتبطند. به نظر می‌رسد با توجه به گزارش‌های واقعی و حقیقی که دست ما هست به لطف خدا فعالیت مرکز قابل قبول بوده است و گواه مطلب توجه پرسشگران و کاربران متعدد به مرکز و فعاليت‌هاي آن است حتی محققینی که با ما مرتبطند و در خدمت‌شان هستیم مشتاقانه با مرکز ارتباط دارند. اما به لحاظ مسائل خرد و برنامه‌ای هم این را هم باید بگوییم که مرکز در اين حوزه نيز با تکيه بر اهداف و سیاست‌ها، حرکت کاملا رو به رشد داشته و دين حرکت در مسیر اهداف و سیاست‌ها بوده و این جای خوشحالی دارد. منتهایش خب ممکن است بگوییم که آن حد و نظری که ایده آل ما بوده به لحاظ جا افتادن مرکز در فضای عمومی، هنوز به آن معنا نرسيده‌ايم. طبیعتا یک مشکلاتی وجود دارد که حل می‌شود. پتانسیل عظیمی در این مرکز وجود دارد که اگر مردم عزيزمان اطلاع داشته باشند طبیعتا حجم سؤالات وارده چندین برابر مي‌شود. اما گاهي مردم اطلاعي از اين مرکز ندارد و به دنبال مرکزي هستند که پاسخ سؤالات آنان را بدهد از یک طرف مردم یک اعتقاد خاصی به حوزه دارند گاهی می‌گویند من زنگ زدم یا نامه نوشتم سوال دارم و مشکلم را مي‌خواهم با حوزه علميه مطرح کنم و از حوزه جوابم را بشنوم. دیگران هم می‌توانند به من بدهند ولی من می‌خواهم از حوزه. این خیلی مهم است. لذا در عین حال یک مشکلاتی هم هست اجمالاً خیلی از مشکلات قابل حل هستند ان‌شاءا... البته تبليغات باید عمیق‌تر بکنیم کیفیت برنامه‌ها هم همینطور که ان‌شاءا... بوده و در این سال‌ها به لطف خدا بیشتر هم خواهد شد.

اشاره کردید به اطلاع مردم از مرکز؛ چرا با وجود جایگاه مهمی که مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات دارد ولی بیشتر مردم و حتی نهادها از وجود چنین مرکزی بی‌اطلاع هستند؟ آیا فعالیت بدور از فضای رسانه‌ای جزء سیاست‌های مرکز مطالعات پاسخگویی به شبهات است؟

   ■نه. ببینید واقع آنچه که ما دنبالش هستیم پاسخ‌گويي به سؤالات و شبهات ديني مردم است و اين به نوعي متوقف بر تبليغ مرکز است ما در این چند سال اخیر هم که در خدمت عزیزان بودیم توانسته‌ايم با آن امکانات موجود و در وسع‌مان برای تبليغ مرکز فعاليت‌هاي متعدد داشته باشيم و به لطف خدا کار شده از حیث تشکیل همایش‌ها و نشست‌ها و نمایشگاه‌ها و غرفه‌های پاسخ‌گویی در سطح شهر قم و استان‌ها و نمایشگاه کتاب تهران و قرآن تهران و اینها همه خودش تبلیغ مرکز بوده و دلیلش آماری است که مشاهده مي‌شود. در عین حال ما معتقدیم که هنوز مرکز به لحاظ تبلیغی و شناسايي به جايگاه مطلوب خود نرسیده که واقعا باید همه دست به دست هم بدهند و این مرکز را به عنوان یک مرکز پژوهشی و مطالعاتی حوزوی و علی حسب فرض و ضرورت برایش تبلیغ بکنند اما درباره سوال دوم‌تان، بايد گفت نه. بنا نیست که فعاليت‌هاي مرکز بر اساس روش سنتي مثلاً به صورت پاسخ‌گويي مکتوب و مانند آن، کما اینکه اصلا الان دیگر سوال مکتوب از بین رفته و بیشتر از طریق فضای مجازی و ایمیل و پرسش الکترونیک از طریق سایت اندیشه عمل مي‌شود و ان‌شاءا... طرح‌های دیگری داریم که هم قضیه تبلیغ مرکز برای مردم عزیزمان و هم پاسخگویی را حتی از ایمیل و اینها فراتر ببریم و ما الان این قضیه را در مجاری مختلفی انداختیم. یکی‌اش همین پاسخگویی ازطریق ایمیل‌ها معمولی است. یکی اش از طریق تدوین و طراحی نرم افزارهای مختلف و متعدد است که خیلی‌هایش هم رونمایی شده و الان چندین نرم افزار علمی و تخصصی در فرايند آماده‌سازي است که به زودي اینها رونمایی می‌شود. یکی ديگر از صورت‌هاي به روز خدمت رساني مرکز پاسخ به شبهات از طريق ساخت کليپ و توليدات بصري است که الان دو سی دی که مشتمل بر 100 کلیپ پاسخ گویی به شبهه و سوال است. آماده شده و قابلیت پخش در شبکه‌های صدا و سیما دارد و خلاصه صور مختلفی از قضیه هست که اینها ان‌شاءا... حتما به لطف خدا و با عنایت خداوند تبارک و تعالی و لطف و نظر حضرت صاحب الامر ان‌شاءا... تقویت می‌شوند و البته برنامه ما ارتقاي حضور مرکز در فضای سایبر است. اگر حوزه نتواند آنجا ورود پیدا بکند دیگران ورود پیدا می‌کنند. آنجا اگر من یک شبهه را جواب بدهم گروه‌های متعددی شاید هزاران نفر پاسخ را این طرف و آن طرف بفرستند برای همدیگر. و معلوم است چنين امري منشأ چه خيراتي خواهد بود و اثرش چقدر است؟ لذا سیاست ما هم این است که انشاءا... در این مسیر حرکت بکنیم و این مسیر را تقویت بکنیم.

امروزه به موازات پیشرفت تکنولوژی های ارتباطی و گسترش فضای مجازی خب استظهار دارید که شیوه‌های القای شبهه و تخریب باورهای عمومی خیلی پیچیده‌تر شده. آیا حوزه‌های علمیه به ویژه مرکز تخصصی مطالعات و پاسخگویی به شبهات در این راستا دارای یک سیاست راهبردی خاصی هست؟ اشاره کردید فضای مجازی فضای مهمی است آیا الان با توجه به فضای القای شبهه که نوع القای شبهه پیچیده شده، نوع تخریب باورهای عمومی پیچیده شده آیا نسبت به این قضیه برنامه ریزی خاصی وجود دارد؟

  قطعا همین طور است و اگر این نباشد نقصان کار است. ببینید شبهه و القای شبهه در هر زمانی با یک سبک و سیاق خاصی است. در هرعصری و مقطعی از تاریخ همانطور که در گذر زمان علم تطورات پیدا می‌کند شبهه هم تطوراتی دارد و آنهایی که القای شبهه می‌کنند سبک‌های متنوعی را به کار می‌برند و الان واقعا القای شبهه روش‌های نوینی پیدا کرده، هر چند جنس شبهه همان شبهه قدیم است که بارها مثلاً جواب داده شده اما رنگ و لعابش را تغيير داده‌اند، صبغه‌اش را عوض کردند تیترش را، موضوعش را، عنوان کلمات را عوض کردند نوع بیان را عوض کردند. جهت شبهه را عوض کردند به هر حال اینها تنوع در شبهه‌سازی و القای شبهه است. خب معلوم است یک شبهه‌ای را که مثلا هزارسال پیش گفته شده و به صورت متعدد و مفصل جواب هم داده‌اند، اگر بخواهند به همان روش هزار سال پيش طرح کنند کسی توجهی نمی‌کند به این شبهه و به این حرف. لذا مجبور است این شبهه را بیاورد رنگش را عوض بکند بیانش را عوض بکند به روزش بکند مدرنش بکند و مدرنیته محورش کند بعد طرحش بکند. وقتی این روش‌های جدید بیاید، خب ما اینجا باید چکار بکنیم؟ آنها بنشینند هزینه کنند روز به روز شبهات متعددی طرح بکنند حالا یا زیرشاخه آن شبهات اصلی بوده یا نه ممکن است شبهه جدیدی باشد مثلا. چنين امري حضور حوزه علميه و مراکز حوزوي و فعالان ديني در پاسخ‌گويي نوين به شبهات را ضروري مي‌کند حوزه علميه و مرکز مطالعات و پاسخ‌گويي به شبهات با توجه به اهداف و سیاست‌هایی که دارد به لطف خدا در این زمینه قدم‌هايي برداشته و بايد اين قدم‌ها البته جدي‌تر و محکم‌تر هم بشود و يکي از طرح‌هاي در فرايند اجراي مرکز طرح سامانه شبهه‌يابي است برنامه طبقه‌بندي شبهات بردارد. شبهات نوین، شبهات با سبک و سیاق‌های مختلف با اهداف مختلف که طرح می‌شود در موضوعات مختلف، ریز موضوع باشد، کلان موضوع باشد و نوع نقد این شبهات، و اموري از اين قبيل یعنی ما باید الان بیاییم در بحث پاسخگویی نوین به شبهات قدم برداریم. ببینیم دشمن دين و ايمان مردم با چه حربه‌ای جلو آمده ما هم با همان حربه عمل کنيم اگر نخواهيم يا نتوانيم با همان حربه بلکه قوی‌تر از آن در امر پاسخ‌گويي به شبهات ورود پیدا بکنم موفق نخواهيم بود. چرا که پاسخ‌گويي دچار آسيب روشي است هر چند ممکن است از نظر علمیت، قوی باشد ولی چون روش مشکل دارد، موفق نمي‌شود. باید ما روش‌ها را نوین کنیم چون آنها نوین کردند. البته این به معنای انفعالی بودن هم نیست. بلکه استفاده از روشي است که خود دشمن از آن بهره برده است و پاسخ دشمن با زبان خودش نوعي مهارت روشي در مقابله با دشمني دشمنان است. حتی اگر او روش جدید آورده من با دو سبک جدید و مدرن عمل بکنم و جلو بروم لذا به نظر می‌رسد باید مراکز پژوهشی و خصوصا آنهایی که متصدی پاسخگویی به شبهات و سوالات مردم هستند در عرصه‌های مختلف دینی روی این قضیه حساب باز کنند و حتی دوره‌های مختلف برای محققین شان بگذارند، کارگاه پژوهشی و پاسخگویی نوین به شبهات بگذارند و البته ما هم در برنامه‌ها چنين سياستي را دنبال مي‌کنيم و اقداماتی هم صورت پذيرفته و ان‌شاءا... بيشتر هم خواهد شد و مردم عزیز آثارش را خواهند دید.

کلید واژه
مركز مطالعات و پاسخ‌گويي به شبهات، رياست، گفتگو، پاسخ‌گويي
مطالب مرتبط
بررسي متدولوژي پاسخ گويي به سؤالات ديني كودك و نوجوان در گفتگويي با حجت الاسلام والمسلمین حيدري ابهري
Share/Save/Bookmark
نظرات بینندگان (0 نظر تاکنون ثبت شده است )
ارسال نظر
عرفان كيهاني نام فرقه‌اي است كه مدعي ارتباط با «آگاهي كيهاني» و درمان همه بيماري‌ها بواسطه اتصال با روح القدس است. آغاز فعاليت‌هاي اين فرقه به دهه هفتاد و به ترويج تفكرات فردي با نام محمدعلي طاهري بازمي‌گردد. وي مدعي است كه با شعور كيهاني كه همان روح القدس است ارتباط دارد و اين توانمندي را داراست كه ساير افراد را نيز با چنين شعوري ارتباط داده و بيماري‌هاي جسمي و روحي آنان را درمان كند. روند فعاليت‌هاي اين فرقه ابتدا در پوشش درمان‌گري و از تهران شروع و به تدريج و به موازات اتخاذ شگرد شاگردسازي، در ساير شهرها نيز گسترش يافت. چاپ كتاب «عرفان كيهاني» به قلم مبدع آن، اولين نمود بيروني تغيير رويكرد اين فرفه از درمان‌گري به ترويج ديدگاههاي به ظاهر عرفاني بود كه با مقدمه دكتر اسماعيل منصوري لاريجاني مورد كنكاش و تأمل محافل ديني و علمي قرار گرفت. ادعاها و شبهات مطرح شده از سوي طاهري مانند: ارتباط با روح القدس، درمان همه بيماري‌ها، عرفان آسان و ساده، عرفان ايراني، رسيدن به خدا با اولين اتصال و وحدت با هستي؛ سبب گرديد تا گروهي از دغدغه‌مندان و پژوهشگران در حوزه‌هاي علميه و مراكز پژوهشي، نسبت به آن واكنش نشان داده و در صدد پاسخ‌گويي برآيند. شماره دوم فصلنامه الكترونيكي پاسخ در همين راستا تدوين و در اختيار مخاطبان قرار گرفته است. اميد است كه مرضي حضرت ولي عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) قرار گيرد. سردبير
 
امام صادق سلام الله عليه :

«غِنىً يَحجُزُكَ عَنِ الظُّلمِ خَيرٌ مِن فَقرٍ يَحمِلُكَ عَلَى الإِثمِ؛»

«توانگرى اى كه از ظلم بازت دارد، بهتر از فقرى است كه به گناهكارى وادارت کند.»

كافي: ج ۵ ص ۷۲؛

طراحي سايت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

  • در نوع خودش بي نظيره
  • خيلي جالبه
  • قابل قبوله
  • چنگي به دل نميزنه
Ajax Loader
تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات است. استفاده از مطالب این پایگاه باذکر منبع بلامانع است.
قم - خیابان معلم - کوچه 12جنب جامعه مدرسین -حوزه علمیه قم تلفن : 37737217-025 نمابر : 37737213-025 کدپستی : - 4466 37185