Share/Save/Bookmark
گفت و گو با استاد فرزانه حضرت آيت‌الله سبحاني چرا وجود امام معصوم، پس از پيامبر در هر عصر و زماني ضروري است؟
صباح پیش شماره 1 > نویسنده : مرکز مطالعات وپاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم کد: 356

امام ميزان حق و باطل و مايه‌ي شناسايي نظريه‌هاي ناروا و باطل از آيين حق است. امت با مراجعه‌ي به معصوم مي‌توانند به اختلاف خود خاتمه دهند و چهره‌ي شريعت و قرآن را با افكار متضاد خود پوشيده نسازند. قرآن مجيد با تمام گويايي و قاطعيت خود، همواره پس از پيامبر، مستمسك هفتاد و دو فرقه بوده و هر فرقه‌اي با تمسك به ظواهر قرآن بر معتقدات خود استدلال مي‌كرده‌ است.
حال آيا براي حفظ اصول شريعت و جلوگيري از هر نوع تأويل ناروا در آيات قرآن، لازم نيست كه امامي ناطق در ميان باشد و رأي او از جانب خدا به صورت يك نظر قاطع اعلام گردد؟ و اين نظر، ميزان شناسايي حق و باطل شمرده شود تا در پرتو آگاهي وسيع و انديشه‌ي واقع نماي او، فتنه انگيزان، موفق به اعمال اغراض شوم خود نگردند؟ رسول گرامي اسلام با اشاره به اين حقيقت مي‌فرمايد: در هر عصر و قرني، گروهي از افراد عادل، حمايت از اين دين را بر عهده دارند تا تأويل باطل‌گرايان و تحريف متجاوزان را از دامن آن پاك نمايند؛ هم‌چنان كه كوره‌ي آهن‌گري، تيرگي آهن را پاك مي‌سازد.
وظيفه‌ي خطير و مهم ديگرپيشوايان دين، حفظ حقوق و اجراي حدود الهي و تجسم بخشيدن به واقعيت اسلام و در صورت امكان تشكيل حكومت الهي است؛ حكومتي كه احكام و قوانين الهي و مقررات مذهبي در آن مو به مو اجرا گردد. امتي كه در فهم شريعت و درك مفاهيم عالي اسلام و حقايق درخشان قرآن، بنا بر دلايلي كه بيان گرديد، عاجز و ناتوان است و هر كدام از افرادش حدود و احكام خدا را به گونه‌اي مي‌فهمد، و سرانجام به شكل هفتاد و چند فرقه در مي‌آيد، هرگز نمي‌تواند حكومت مورد نظر را تشكيل دهد و به اسلام واقعي تجسم و عينيت بخشد بلكه نيازمند رهبري معصوم است.
نكته‌ي ديگر، نياز امت اسلامي به تكميل و تشريح احكام الهي است،.آيا پيامبر اسلام موفق به بيان تمام احكام و فروع شده است يا نه؟
متاسفانه امت به حفظ و صيانت سنت موفق نشده‌اند؛ زيرا مجموع احاديثي كه محدثان اهل تسنن در صحاح و مسانيد خود از پيامبر گرامي درباره‌ي احكام و تشريع نقل كرده‌اند، براي بيان مسائلي كه در زمان خود پيامبر مطرح بوده، كافي نيست تا چه رسد به مسائل نوظهوري كه مسلمانان بعدها با آن روبه رو شده‌اند.
در اين صورت، بايد در ميان امت، امام معصومي باشد كه سنت‌ها و احكام را حفظ و تبيين كند. اگر پيامبر به تبيين همه‌ي احكام اسلام موفق نشده ‌است، بايد در ميان امت اسلام امام معصومي باشد كه علم و عصمت او بسان علم و عصمت پيامبر بوده، احكام را از مصدر صحيح بگيرد و در اختيار امت بگذارد و از اين راه، بيان احكام شريعت تـكميل گردد.
چرا وجود حجت، مايه‌ي آرامش و نبودن آن، موجب نابودي ساكنان زمين مي‌شود؟ حديث «لولا الحجة...» به چه معناست؟
مضمون اين حديث، در قرآن آمده ‌است آن‌جا كه خداوند مي‌فرمايد: «وَ مَا كَانَ اللهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَاَنْتَ فَيهِمْ». در اين آيه، وجود پيامبر، اماني براي مردم شمرده شده و وجود حجّت خدا مانع از نزول عذاب معرفي گرديده ‌است. امير مؤمنان(ع) در نهج‌البلاغه از آيه‌ي ياد شده، همين نكته را استفاده كرده، مي‌فرمايد: در روي زمين، دو وسيله‌ي ايمني بخش از نزول عذاب الهي وجود داشت: يكي برداشته شد و ديگري در اختيار شماست؛ پس به آن چنگ زنيد. اماني كه برداشته شد، وجود رسول خدا بود و اماني كه در اختيار هست، طلب آمرزش از خدا است. خدا مي‌فرمايد: «وَ مَا كَانَ اللهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَاَنْتَ فَيهِمْ».
اگر بدانيم كه مقصود از«حجت» انسان كامل است، معناي حديث روشن و واضح خواهد بود. توضيح مطلب اين كه آفرينش جهان بي‌هدف نيست و هدف از آفرينش آن، تربيت انسان در مسير كمال است كه از طريق معرفت و كسب فضايل اخلاقي به مقام رفيع انساني برسد. و براي اين جهت نياز به انسان كاملي است. اگر ديگر انسان‌ها از فيض حيات بهره‌مند مي‌شوند، به خاطر همين انسان كامل است كه اين جهان براي او در حال گردش و تحرك است. اگر روزي، به فرض محال، در ميان جامعه‌ي بشري، انسان كاملي وجود نداشت، قطعاً بقاي انسان در روي زمين بي‌هدف خواهد بود. و ساحت قدس خداي تعالي، از كارهاي غير حكيمانه پيراسته است. حجت خدا در روي زمين، همانند درخت تنومندي است كه به خاطر آن، ديگر انسان‌ها به نوايي مي‌رسند.
در مناظره‌ي هشام بن حكم با عمرو بن عبيد، از بزرگان معتزله در زمان خود، امام(ع) به قلب عالم خلقت تشبيه شده است. بديهي است كه اگر قلب يك انسان از كار افتاد، از ديگر اعضاي بدن كاري ساخته نيست.
ارزيابي پيامبر و ياران او از مسئله‌ي امامت و رهبري چيست؟
شما در مجموع سخناني كه از پيامبر گرامي و ياران او نقل شده‌است، اثري از انتخاب خليفه از طريق شورا و گزينش امام به وسيله‌ي اهل حل و عقد و مانند آن‌ها نخواهيد ديد.
الفاظي مانند «انتخاب از طريق شورا»،‌ «مهاجر و انصار» «اهل حل و عقد» و... در زمان مناظره‌ي امام با معاويه پيدا شده‌اند و امام مي‌خواست با منطق دشمن او را محكوم سازد؛ وگرنه موضوع رهبري در عصر پيامبر، تنها به صورت انتصاب از جانب خدا بود.
دلايل نقلي، امامت و رهبري را در زمان پيامبر اكرم(ص)، انتصابي و از جانب خدا دكر مي‌كنند و پيامبر عالي‌قدر، به طور مكرر تعيين جانشين را امري مربوط به خدا مي‌دانست. ايشان در موسم حج كه قبايل عرب، براي زيارت خانه‌ي خدا به مكه مي‌آمدند، آيين خود را بر آنان عرضه مي‌كرد و هدف خود را از بعثت تشريح مي‌نمود. هنگامي كه با سران قبيله‌ي بني عامر تماس گرفت، يك‌ نفر از آنان حمايت خود را از پيامبر اعلام داشت و گفت: هر گاه خداوند تو را به مخالفان پيروز ساخت، آيا موضوع زمام‌داري مسلمانان پس از شما به ما واگذار مي‌شود؟ پيامبر در پاسخ وي گفت: «الامرُ الي الله، يضعُهُ حَيثُ يَشاءُ»؛ موضوع خلافت و امامت، مربوط به خدا است و از اختيار من بيرون است.
جناب استاد! با توجه به اين كه مورد خطاب ما در اين نشريه جوانان به خصوص طلاب جوان است، چه توصيه‌هايي براي آن‌ها داريد؟
در هر دوره و زماني بار دين را گروهي از انسان‌هاي عادل و دادگر به دوش مي‌كشند تا تأويل باطل‌گرايان و تحريف غاليان و كج‌روي جاهلان را از آن بزدايند. طبق گفتار رسول گرامي اسلام، سنگر تشيع نبايد هيچ‌گاه از شخصيت‌هاي بزرگ و مدافعان عالي‌قدر خالي باشد. طلاب جوان براي حفظ اين سنگر بايد مجهز به چندين سلاح باشند:
آشنايي با علوم روز؛ بهره‌گيري از امكانات فراوان؛ اتحاد و هم‌آهنگي؛ مراعات شئون طلبگي؛ بهره‌گيري از استادان خوب؛ سخت‌كوشي و پشت‌كار در مسائل علمي و ديني؛ اميدوار بودن به آينده و جلوگيري از يأس و نااميدي و فروتني و تواضع.
از نظر حضرت‌عالي رمز موفقيت در چيست؟
پر واضح است كه توجه به معنويت و توكل به خداوند و تهذيب نفس اولين رمز موفقيت است و از طرف ديگر، سخت‌كوشي، پشت‌كار، بهره‌وري از وقت، اهميت ندادن به ماديات، صبر و بردباري در مشكلات، علاقه به تدريس، بحث و تأليف، ويژگي‌هاي ديگري است كه مي‌تواند رمز موفقيت همه‌ي ما باشد. اميد است خداوند عاقبت همه‌ي ما را ختم به خير فرمايد.

کلید واژه
مركز
Share/Save/Bookmark
نظرات بینندگان (0 نظر تاکنون ثبت شده است )
ارسال نظر
تقارن ميلاد امير مؤمنان و ايام مبعث رسول اكرم(ص) يادآور پيوند ناگسستني امامت با رسالت است. خرسنديم كه به عنوان خادمان حوزه‌ي علميه، طلوع صباح را در سال روز ولادت امير مؤمنان علي(ع) كه قله‌ي امامت، حامل قرآن، مدار حق و تجلي بخش شريعت نبوي و دين محمدي است شاهديم. به اين مناسبت اولين پيش شماره‌ي نشريه، به محوريت امامت شكل گرفت. در مكتب شيعه، امامت پديده و مفهومي است نظير نبوت؛ آن هم عالي‌ترين درجات آن[1]. امامت روح و مغز و جان تمام عقايد و اعمال انسان است؛ «من مات بغير امام مات ميتة جاهليه».[2] امامت نشانه‌ي توحيد است و از اين روست كه امام صادق(ع) فرمود: «امام نشانه‌اي است ميان خداوند عزوجل و مردم. كسي كه او را شناخت مؤمن، و كسي كه او را انكار كرد كافر است»[3]. امامت نظام امت و زمام دين است[4]. امامت كشتي نجات و قرين كتاب خداست. امامت وارث علم انبيا و حافظ دين خداست. مهر پاكان در ميان جان نشان دل مده الا به مهر پاكشان آري، صراط امامت كه ادامه‌ي صراط انبيا است، همان صراط مستقيمي است كه در غيبت امام در جلوه‌ي علما تداوم و تجلي مي‌يابد (ان العلماء ورئة الانبياء) و كسي كه بر راه واحد و مستقيم قرآن و عترت گام نهد، مي‌تواند آرزوي وصال حق و رستگاري دنيا و آخرت را داشته باشد؛ چرا كه اين راه، ميزان عدالت و نشانه‌ي طريق حقيقت است؛ «قل ان كنتم تحبون الله فاتبعوني». صباح كه اميد تبيين چنين راهي را دارد، با تكيه بر لطف الهي، فعاليت خود را در زمينه‌هاي زير آغاز مي‌كند: گفت‌وگو با علما، پاسخ به پرسش‌ها و شبهات ديني، نقد كتاب، نقد مقالات مطبوعات، تعظيم و تبيين مناسبت‌ها، معرفي آثار ديني، معرفي و نقد پايگاه‌هاي اينترنت. سردبير [1] . مطهري، مرتضي، امامت و رهبري، ص 163. [2] . شرح ابن ابي‌الحديد، ج 13، ص 242. [3] . بحارالانوار، ج 23، ص 83. [4] ـ اصول كافي، ج 2، ص 30.
 
حضرت رسول اکرم(صلوات الله علیه)
يا أيُّهَا النّاسُ هذا الحُسَينُ بنُ عَلِىِّ فَاعِرفُوهُ فَوَ الَّذي نَفسِى بِيَدِهِ إِنَّهُ لَفي الجَنَّةِ و مُحِبِّهِ فِي الجَنَّةِ و مُحِبِّي مُحِبِّيهِ فيالجَنَّةِ 
 اى مردم، اين حسين، فرزند على است. او را بشناسيد. سوگند به آن كه جانم در دست اوست، او و دوستدارانش ودوستداران دوستدارانش در بهشت  هستند
الأمالى،صدوق،ص ۳۵۵

طراحي سايت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

  • در نوع خودش بي نظيره
  • خيلي جالبه
  • قابل قبوله
  • چنگي به دل نميزنه
Ajax Loader
تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات است. استفاده از مطالب این پایگاه باذکر منبع بلامانع است.
قم - خیابان معلم - کوچه 12جنب جامعه مدرسین -حوزه علمیه قم تلفن : 37737217-025 نمابر : 37737213-025 کدپستی : - 4466 37185