Share/Save/Bookmark
سؤال: مدگرايى بيشتر در چه بسترهايى رشد ميكند؟
مجله صباح شماره 5-6 > نویسنده : مركز مطالعات کد: 27

جواب: مد افزون بر جنبه اقتصادى مى تواند رنگ و لعاب سياسى و فرهنگى نيز به خود بگيرد و عاملى براى نفوذ فرهنگى و ترويج آداب و رسوم ضدّ فرهنگى در يك جامعه باشد.
برخى هواداران مد بر اين باورند كه «دقيقاً نمى توان مُد را به تهاجم فرهنگى نسبت داد»[1]، ولى در ميان سخنان آنان بسيار مى يابيم كه به مُدپذيرى پوشاك زنان در اروپا و ايران اشاره شده و آمده است:
«لباس زنان» از كلاهى بر سر و پيراهنى بلند و چين دار و چادر و روبند (به تدريج در طى سال هاى مختلف) به مينى ژوپ و پوشيدن شلوار و دامن ميدى و ماكسى و سرانجام به شانل ختم شده است.[2]
اين عبارت ها، به روشنى نشان مى دهد كه سير تهاجم فرهنگى و تغيير لباس در قالب (مد روز)، زن را از پوشش كامل به بدحجابى و در نهايت به عريانى و برداشتن همه قيد و بندهاى اخلاقى كشانده است. بدين گونه چگونه مى توان نقش فرهنگى مد و دست هاى استعماريِ نهان شده در پسِ مد را ناديده گرفت و انكار كرد؟!
زنان، جوانان و نوجوانان از جمله بسترهاى مُدخيز هستند. افزون بر گرايش زنان به مُدگرايى، جوانان و نوجوانان به دليل آمادگى روحى و روانى، چه بسا بيش تر در معرض اين خطر قرار دارند. آنان در پى كسب هويت و استقلال و شخصيت اند و در قالب اين مدها و الگوها مى كوشند به ابراز هويت فردى و نقش اجتماعى خويش بپردازند. موريس دبس مى گويد:
اثبات شخصيت (در جوانان)، كه يك امر طبيعى است، غالباً مخالفتى ميان فرد و محيطى كه در آن زندگى مى كند، توليد مى نمايد و اين اثبات شخصيت اجتماعى جوانان در موارد متعددى بروز مى كند.[3]
جوان براى ساختن شخصيت خويش و برگزيدن صفات لازم، از ديگران پيروى مى كند و روش آنان را در برنامه كار خود قرار مى دهد. او با انتخاب مد به دنبال خودنمايى و تشخّص طلبى و مقبوليت عمومى است. بنابراين، بر والدين و مربيان و مسؤولان فرهنگى است كه با ارايه الگوهاى مناسب، آنان را به سوى شكوفايى و كمال هدايت كنند.
چه بسيارند افرادى كه ابزار و لوازم و لباس هاى نو و قابل استفاده را تنها به دليل از مُد افتادن رنگ يا شكل آن، دور مى اندازند و پوشش مد روز را خريدارى مى كنند و در راه همراهى با مُد، زندگى خانوادگى خود را به خطر مى اندازند. در مقابل آنان كه از غناى فكرى برخوردارند، با خردورزى مى كوشند خود را به گونه اى بيارايند كه انديشه و شخصيت آنان را نشان دهد. دكتر بنجامين اسپاك مى گويد:
درست است كه مُد لباس هميشه اين طور باقى نمى ماند، ولى لباسى كه مى پوشيم علاوه بر آن كه بدن ما را گرم نگاه مى دارد، نشان مى دهد كه ما درباره خودمان و كسانى كه ما را مى بينند چه فكر مى كنيم.[4]
نتيجه
اگر به مُدگرايى منصفانه بنگريم و درباره عوامل و پى آمدهاى آن بيانديشيم، به خوبى در مى يابيم كه مدپرستى افراد را از اهداف بلند اجتماعى باز مى دارد و توان مالى و انسانى جامعه را نابود مى كند. به اميد آن كه همه افراد جامعه، با تكيه بر خردورزى و دانش، از گزند مدگرايى در امان مانند و به سوى كمال گام بردارند.


[1]. دنياى بهتر براى كودكان مان، ص 83.
[2]. دنياى بهتر براى كودكان مان، ص 83.
[3]. چه مى دانم، بلوغ، موريس دبس، صص 82 و 88; گفتار فلسفى جوان، محمد تقى فلسفى، تهران، نشر معارف 1344، ج 1، چ 15، صص 402 و 406
[4]. دنياى بهتر براى كودكان مان، ص 83.

Share/Save/Bookmark
نظرات بینندگان (0 نظر تاکنون ثبت شده است )
ارسال نظر
سؤال: ريشه هاى دين گريزى در نظام اجتماعى غرب و عصر نوگرايى كدامند؟
سؤال: معناى آيه شريفه «ما انسان را بر بسيارى از موجودات برترى داديم» (اسراء، 70). چيست؟
سؤال: از ديدگاه قرآن، چرا خداوند، انسان ها را آزمايش مى كند؟
سؤال: پيشرفت علمى و صنعتى غربيان با دين گريزى آنان چه رابطه اى دارد؟
سؤال: مدرنيسم چه ويژگى هايى دارد؟
سؤال: پى آمدهاى منفى مدرنيسم چيست؟
سؤال: بهترين راه كار فرهنگ سازى دينى در جامعه چيست؟
سؤال: غيرت دينى با فرهنگ ايرانى چه رابطه اى دارد؟
سؤال: راه هاى پيش گيرى از انحراف فكرى جوانان چيست؟
سؤال: چگونه در پرتو يك زندگى معتدل مى توان به ايمان حقيقى دست يافت؟
سؤال: هر گاه هنگام عمل به دستور الهى با ريشخند ديگران روبه رو شويم، بايد چه كنيم؟
سؤال: آيا منصب خلافت با امامت يكى است؟
سؤال: شيعيان بر اساس چه دلايلى، امامان خود را معصوم مى دانند؟
سؤال: ميان پذيرش عبادت با اعتقاد به امامت و ولايت ائمه اطهار(عليهم السلام) چه پيوندى وجود دارد؟
سؤال: روند گسترش شيعه در ايران به ويژه در عصر صفوى چگونه بود؟
سؤال: آيا مدگرايى، پيشرفت و پويايى و بهره مندى از تمدن جديد نيست؟ گرايش به اين پديده چه اشكالى دارد؟
سؤال: آيا طلاق به طور كلى به دست مردان سپرده شده است؟ چرا؟
سؤال: چرا به دست گرفتن برخى پست هاى اجتماعى براى زنان ممنوع است؟
سؤال: روحانيت در گسترش شيعه در عصر صفويّه، چه نقشى داشته است؟
سؤال: مدگرايى بيشتر در چه بسترهايى رشد ميكند؟
سؤال: آيا از ديدگاه معارف و اخلاق اسلامى، تربيت دينى تنها بر پايه ترس بنا شده است؟
پى آمدهاى منفى مدرنيسم چيست؟
سؤال: مذهب شيعه در چه عصرى پديد آمده است؟
سؤال: عوامل گرايش ايرانيان به تشيع چيست؟
سؤال: با توجه به اشتغال اقتصادى زنان، آيه «الرجال قوامون على النساء» چگونه توجيه پذير است؟
سؤال: سخنان حضرت على(عليه السلام) درباره زنان مانند «المرئه شرّ كلّها» چه معنايى دارد؟
مدرنيسم چه ويژگى هايى دارد؟
معناى آيه شريفه «ما انسان را بر بسيارى از موجودات برترى داديم» (اسراء، 70). چيست؟
از ديدگاه قرآن، چرا خداوند، انسان ها را آزمايش مى كند؟
بهترين راه كار فرهنگ سازى دينى در جامعه چيست؟
غيرت دينى با فرهنگ ايرانى چه رابطه اى دارد؟
راه هاى پيش گيرى از انحراف فكرى جوانان چيست؟
چگونه در پرتو يك زندگى معتدل مى توان به ايمان حقيقى دست يافت؟
هر گاه هنگام عمل به دستور الهى با ريشخند ديگران روبه رو شويم، بايد چه كنيم؟
آيا منصب خلافت با امامت يكى است؟
شيعيان بر اساس چه دلايلى، امامان خود را معصوم مى دانند؟
ميان پذيرش عبادت با اعتقاد به امامت و ولايت ائمه اطهار(عليهم السلام) چه پيوندى وجود دارد؟
پيشرفت علمى و صنعتى غربيان با دين گريزى آنان چه رابطه اى دارد؟
اينترنت (معرفى پايگاههاى اسلامى)
ريشه هاى دين گريزى در نظام اجتماعى غرب و عصر نوگرايى كدامند؟
پيدايش تمدن و پيشرفت هر جامعه در گرو گسترش فرهنگ آن است. انقلاب اسلامى ايران نيز كه در بهمن ماه 1357 به پيروزى رسيد، گامى براى تحول فرهنگى در ايران بود. انقلاب اسلامى كه در هاله اى از ناباورى بسيارى از كشورهاى جهان رخ داد، سبب شد نظام اجتماعى ايران به طور كامل دگرگون گردد و نظامى نوين با اهداف، ارزش ها و ساختارى كاملاً متفاوت جاى گزين آن شود . هدف اصلى و اصل نظام نوين، احياى اسلام و ارزش هاى دينى در جامعه اى بود كه ساليان درازى زير سلطه و اقتدار صاحبان زر و زور قرار داشت. هرچند در كنار آرمان بزرگ اسلام خواهى، مسايلى مانند: عدالت اجتماعى، آزادى خواهى، استقلال سياسى، اقتصادى، فرهنگى و فكرى مطرح بود، اما همه اين ها در پرتو اسلام خواسته مى شد و روح اين نهضت و عامل اصلى و گرايش كلى آن را اسلام تشكيل مى داد. بدخواهان و مخالفان حركت مردمى كه از ابتدا با اين تحول اجتماعى رواج فرهنگ اسلامى مخالف بودند، تلاش كردند با استفاده از هر ابزارى، اسلام را مورد هجوم قرار دهند. آنان گاه با مانع تراشى بر سر راه موفقيت نظام اسلامى، زمانى با يورش نظامى به خاك جمهورى اسلامى ايران و گاهى با تبليغات گسترده سياسى و فرهنگى عليه نظام اسلامى و آموزه هاى اسلام مى خواستند به اين هدف دست يابند. با اين حال، مردم مسلمان ايران به ويژه فرهيختگان جامعه همواره كوشيده اند به تبليغات سياسى و فرهنگى مخالفان نظام اسلامى كه گاه در لباس نقد اسلام ظاهر مى شود، پاسخ دهند. در اين راستا از تلاش هاى پى گير قشر روحانيت مى توان نام برد كه «صباح» نمونه كوچكى از آن است. در اين شماره با موضوع هاى زير آشنا خواهيم شد. 1. در بخش دين پژوهى و مسايل جديد كلامى، به بررسى ويژگى هاى مدرنيسم، پى آمدهاى منفى آن، رابطه دين گريزى با پيشرفت علمى و صنعتى غرب و عوامل دين زدايى در دوره نوگرايى، خواهيم پرداخت. ويژگى هاى هستى شناختى مدرنيسم عبارتند از: ماوراءالطبيعه زدايى از جهان، انتقال خدا محورى به انسان محورى، و تعريف رستگارى به سعادت و لذت جويى دنيوى. پى آمدهاى منفى مدرنيسم نيز عبارتند از: تزلزل فكرى در عرصه انديشه، گسترش مصرف گرايى، سستى بنيان خانواده، شكاف طبقاتى در جامعه و كم رنگ شدن ارزش ها. برخلاف تصور برخى، ميان دين گريزى و پيشرفت علمى و صنعتى غرب هيچ گونه رابطه و تلازمى وجود ندارد و دين گريزى در نظام اجتماعى غرب به عوامل ديگرى هم چون عملكرد نادرست و ضعيف كليسا و تحريف ها و سستى آموزه هاى مسيحيت برمى گردد. 2. در قرآن شناسى با اين پرسش ها در زمينه آفرينش انسان آشنا خواهيد شد: هدف از آفرينش انسان چيست؟ چرا خدا، انسان ها را آزمايش مى كند؟ انسان بر موجودات ديگر چه برترى هايى دارد؟ آيا اسلام هويت انسان را فسادانگيز به شمار مى آورد؟ بى شك، آفرينش انسان نه براى سود بردن خداى بى نياز، بلكه براى به كمال رسيدن او است. آزمايش انسان نيز براى شكوفايى استعدادهاى نهفته در آدميان وجدا ساختن مؤمنان واقعى از مدعيان دروغين انجام مى شود. مهم ترين تفاوت انسان با ديگر موجودات را بايد در تفاوت بينش ها و گرايش هاى انسان دانست. گفتنى است قرآن، ماهيت انسان را فساد انگيز نمى داند، بلكه انسان را داراى همه كمالات به شكل بالقوه مى داند كه البته با اختيار خويش بايد به شكوفايى و فعليت آن ها اقدام كند. 3. بخش مشاوره و تربيت به فرهنگ و ارزش هاى دينى پرداخته و با بهره گيرى از آيات و روايات و پژوهش هاى علمى دانشمندان اسلامى به پرسش هاى زير پاسخ داده است: بهترين راه كار فرهنگ سازى دينى در جامعه چيست؟ غيرت دينى با فرهنگ ايرانى چه رابطه اى دارد؟ راه هاى پيش گيرى از انحراف فكرى جوانان چيست؟ چگونه در پرتو يك زندگى معتدل مى توان به ايمان حقيقى دست يافت؟ هرگاه هنگام عمل به دستور الهى با ريشخند ديگران روبه رو شويم، چه كنيم؟ 4. در بخش كلام، موضوع مهم امامت مطرح مى شود و به پرسش هاى زير پاسخ مى دهيم كه آيا منصب خلافت با امامت يكى است؟ شيعيان بر اساس چه دلايلى، امامان خود را معصوم مى دانند؟ و ميان پذيرش عبادت با اعتقاد به امامت چه پيوندى وجود دارد؟ در بحث مشخص شده است امامت با خلافت، تفاوت هاى اساسى دارد كه مهم ترين آن ها، الهى بودن امامت است. امامت، مقامى دينى و معنوى و موهبتى الهى است كه به برخى انسان هاى خاص و كامل و معصوم و اعلم اختصاص دارد. هم چنين دلايلى مانند جدايى ناپذيرى مقام امامت از نبوت براى اثبات امامت، بيان و با تفكيك شرايط وجوب عمل از شرايط پذيرش عمل، گفته شده كه امامت از شرايط پذيرش عبادت است. 5. در بخش تاريخ به پيشينه مذهب تشيع پرداخته شده است و از پرسش هاى زير سخن به ميان مى آيد: مذهب شيعه در چه عصرى پديد آمده است؟ عوامل گرايش ايرانيان به تشيع چيست؟ روند گسترش شيعه در ايران به ويژه در عصر صفوى چگونه بود؟ روحانيت در گسترش شيعه در عصر صفويه چه نقشى داشته است؟ در پاسخ به اين پرسش ها آمده است كه معناى شيعه در احاديث پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) آشكار و روشن است و شيعه از زمان پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) و با سخن ايشان آغاز گرديده است. درباره عوامل گرايش ايرانيان به تشيع نيز مى توان به حضور موالى (ايرانيان مهاجر) در ميان اعراب، هجرت علويان و سادات به ايران و حضور امام رضا(عليه السلام) در خراسان اشاره كرد. روند گسترش شيعه در ايران به ويژه در عصر صفويه به گونه اى بود كه تشيع در اين عصر به مذهب رسمى ايران تبديل گرديد. تاريخ نيز شاهد تلاش مثبت روحانيت براى گسترش روند تشيع در ايران است كه در اين دوره از فعاليت روحانيون و علماى بزرگى هم چون محقق ثانى، شهيد ثانى، شيخ بهايى، ميرداماد، فيض كاشانى، محمدتقى مجلسى و صدرالمتالهين شيرازى مى توان نام برد. 6. در بخش مطبوعات، مسأله مدگرايى از زاويه برخى نشريات مورد بررسى قرار گرفته است. 7. پرسش هاى مهمى درباره «زن» در بخش حقوق و سياست طرح شده است مانند اين كه: آيا طلاق به طور كلى به دست مردان سپرده شده است؟ با توجه به اشتغال اقتصادى زنان، قواميت مردان نسبت به زنان در آيه «الرجال قوامون على النساء» چه معنايى دارد؟ چرا به دست گرفتن برخى پست هاى اجتماعى براى زنان ممنوع است؟ سخنان حضرت على(عليه السلام) درباره زنان مانند: «المرئة شركلها» چه معنايى دارد؟ در پاسخ گفته شده است هرچند زن مى تواند در ضمن عقد وكالت، طلاق را براى خود شرط كند، ولى با توجه به ويژگى هاى زن و مرد كه در قرآن و پژوهش هاى روان شناسانه آمده، در شرايط عادى بهتر است طلاق به دست مرد باشد. براساس همين ويژگى ها است كه زن هر چند ثروت كافى داشته باشد، ولى ملزم نيست هزينه زندگى را تأمين كند و در برابر شوهر استقلال اقتصادى دارد. برخى ويژگى هاى روحى نيز به منع زنان از برخى پست هاى اجتماعى انجاميده است كه اين مسأله مايه فزونى ارزش مردان بر زنان نيست; زيرا زن و مرد در اسلام از تساوى ارزشى برخوردارند. چون مرد و زن در مكتب اسلام هر دو انسانند و از حقوق تساوى بهره مندند، تفاوت در برخى زمينه ها به دليل تفاوت در خلقت و طبيعت آن هاست، نه اختلاف در حقيقت و جوهره زن و مرد كه انسانيت باشد. به همين دليل در رسيدن به كمال، ميان زن و مرد تفاوتى وجود ندارد. برخى سخنان نقل شده از امام على(عليه السلام) نيز به زنانى خاص و در دوره اى خاص دلالت دارد نه همه زنان. از اين رو، حضرت على(عليه السلام) مردان را به مشورت با بعضى زنان در برخى موارد سفارش كرده اند. 8. در اينترنت نيز پايگاه اطلاع رسانى فقه اسلامى معرفى شده است. در پايان صباح اميد دارد با طرح و پاسخ دادن به پرسش هاى مطرح در جامعه، گامى هرچند اندك در راه تداوم حركت انقلابى و اسلامى مردم ايران برداشته باشد.
 
امیرالمؤمنین علی سلام الله عليه :

«فاقَةُ الكَريمِ أحسَنُ مِن غَناءِ اللَّئيمِ؛»

«تنگدستىِ انسان بزرگوار نيكوتر از توانگرىِ فرد خسيس و فرومايه.»

غرر الحكم، ۶۵۸۶

طراحي سايت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

  • در نوع خودش بي نظيره
  • خيلي جالبه
  • قابل قبوله
  • چنگي به دل نميزنه
Ajax Loader
تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات است. استفاده از مطالب این پایگاه باذکر منبع بلامانع است.
قم - خیابان معلم - کوچه 12جنب جامعه مدرسین -حوزه علمیه قم تلفن : 37737217-025 نمابر : 37737213-025 کدپستی : - 4466 37185