تعداد بازدیدها:1409
Share/Save/Bookmark
براي ارايه مدل لباس هاي داخلي و ملي، چه مولفه ها و ويژگي هايي را بايد در نظر گرفت؟
صباح 17-18 > نویسنده : مركز مطالعات و پاسخ‌گويي به شبهات کد: 167

در هر جامعه اى، نوع لباس افراد، علاوه بر آن كه تابع شرايط اقتصادى و اجتماعى و اقليمى آن جامعه است، تابع جهان بينى، ارزش ها و باورهاى حاكم بر فرهنگ آن جامعه نيز هست[1]. از نظر اجتماعى و سياسى، در يك جامعه ى ارزشى و دينى، كه صاحب فرهنگ و تمدن اصيل و غنى است نبايد پوشش هاى فرهنگ بيگانه رواج پيدا كند. اين هدف استعمارگران است كه فرهنگ هاى بومى و مذهبى را از درون تهى كنند و براى آنان خودباختگى سياسى به ارمغان بياورند. مدل هاى غربى، حسّ خودباورى و غرور و اعتماد ملى را تضعيف نموده، باعث وابستگى، سرسپردگى، احساس حقارت، پوچى و بى هويتى، نابودى فرهنگ و آيين و نفوذ سياسى و فرهنگى استعمار مى شود. دست هاى استعمارى را در پس پرده ى مدگرايى نمى توان ناديده گرفت و انكار نمود[2]. به منظور ترويج و تثبيت لباس ملى و بومى، سياست مداران، مسئولان، مديران و كارگزاران دولتى مى توانند در صحنه هاى داخلى و خارجى از لباس ملّى استفاده نمايند. مراكز قانون گذارى نيز، در حمايت از طرّاحان و توليدكنندگان لباس هاى ملى، قوانين لازم، به خصوص قانون الزام توليد كنندگان در رعايت ملاك ها و معيارهاى تعيين شده براى لباس ملى را تصويب نمايند تا از تناقض و تضادّ در عرصه ى ارائه و توليد پوشش در اجتماع جلوگيرى شود.
همراهى و هم رنگى يك كشور با فرهنگ بيگانه، به معناى از دست دادن استقلال سياسى و وابستگى است. اميرالمؤمنين(عليه السلام) مى فرمايد:
اين امّت تا هنگامى كه لباس عجم (كفّار و بيگانگان) را نپوشند و غذاى آنان را نخورند، در خير و سعادت اند. هرگاه چنين كنند خداوند آنان را سرافكنده خواهد كرد.
از نظر اجتماعى، لباس بايد
1. مايه ى زينت، وقار و آراستگى باشد.
2. ساتر و حافظ لطافت و ظرافت بدن باشد;به خصوص، لباس دختران و زنان نبايد بدن نما، نازك، كوتاه، تنگ و چسبان باشد تا زمينه ى گناه در جامعه فراهم شود.
3. حافظ شأن و مقام اجتماعى افراد باشد.
4. مايه ى تحقير و ذلّت يا تفاخر و برترى طلبى نباشد.
5. متناسب با شرايط اقليمى و جغرافيايى (سردسير، گرمسير، كويرى، معتدل)، قومى (كرد، ترك، لر، بلوچ، عرب و...)، و معرّف ارزش هاى ملى، مذهبى باشد.
6. متناسب با محيط هاى كارى، شغلى و آموزشى باشد. (رعايت اين نكته، به خصوص در نظام آموزش و پرورش، آموزش عالى، كارخانجات، بيمارستان ها و ... لازم است).
3. ديدگاه اقتصادى
در طراحى و توليد لباس ملى، نبايد با حقّه هاى تبليغاتى و روان شناختى، در بين مردم روحيه ى مصرف گرايى در پى درآمدزايى و افزايش ثروت بود. در مجامع غربى، استثمارگران و كارتل هاى اقتصادى[3] براى رسيدن به سود بيشتر و زمينه سازى فروش توليدات روزافزون خود، هميشه نيازمند بازارهاى مصرف جديد هستند; لذا با تبليغ روحيه ى مصرف گرايى و تجمل پرستى، افراد را به سمت مصرف مدل هاى جديد سوق مى دهند.[4] طراحان و توليد كنندگان لباس ملى و بومى بايد به جاى منافع فردى به فكر منافع و مصالح ملّى و بومى باشند; و اين با حمايت جدى و پشتيبانى دولت ميسر خواهد شد. نبايد به زنان و جوانان به عنوان طبقه ى مصرف كننده نگريست و از ميل و گرايش آنان به الگوپذيرى، زيبايى خواهى، تنوع طلبى و نوگرايى سوء استفاده كرد. البته لازم است با توجه به سليقه هاى متفاوت و سطح اقتصادى طبقات اجتماعى، لباس هايى با قيمت هاى متفاوت (باتوجّه به جنس و كيفيّت آن) در بازار عرضه شود. براى افزايش آگاهى و شناخت افراد، همراه هر مدل و الگو، بروشورهاى مختلف تبليغاتى آن نيز توزيع شود; زيرا نقش مؤثرى در پذيرش الگوها در جامعه دارد. ايجاد فروشگاه هاى عرضه ى لباس هاى بومى ملى و داخلى در مراكز مختلف (مدارس، دانشگاه ها، ادارات، كارخانجات، بازارهاى عمومى و...) با كيفيت عالى و قيمت مناسب نيز باعث خريد بيش تر لباس هاى ملى خواهد شد.
4. ديدگاه فقهى
طراحان، توليدكنندگان و رسانه ها، مخصوصاً در فيلم ها و سريال ها، بايد كاملا مراقب بُعد فقهى مد و مدل هاى قومى و ملى باشند. از منظر دينى، آراستن ظاهر امر پسنديده اى است و همراه با خودآرايى معنوى توصيه شده است.[5] امام على(عليه السلام) مى فرمايد:
خودآرايى از اخلاق مؤمنان است; هر يك از شما بايد خود را براى برادر مسلمانش بيارايد.
البته خودآرايى وقتى پسنديده است كه از حدّ اعتدال خارج نشده و به تجمّل گرايى، اشرافى گرى، مدپرستى، اسراف، تكبّر، فساد، خودنمايى افراطى، شهوت رانى و فخرفروشى مبدل نشود;[6] بنابراين، لباس ظاهرى بايد به تقواى انسان در بعد عبادى، سياسى، اقتصادى و... كمك كند و درايجاد عفت و حيا، تواضع، پاكى و پاك دامنى مؤثر باشد.
از نظر فقهى لباس بايد به گونه اى باشد كه مصداق تبرّج منفى و بى عفتى به حساب نيايد[7]و لباس اهل كفر نباشد. امام حسن(عليه السلام) از امام على(عليه السلام) چنين نقل مى كند:
خداوند به يكى از انبيا وحى كرد كه به قوم خود بگو: لباس دشمنان مرا نپوشند و غذاى دشمنان مرا نخورند و به شكل دشمنان من در نيايند (از حيث قيافه و ظاهرى) كه مثل دشمن مى شوند. (فرهنگ خود را فراموش مى كنند و شكوه و عظمت دشمنان، آنان را فرا مى گيرد).
لذا پوشيدن لباس مخصوص كفّار، بر مردان و زنان مسلمان ممنوع است.
هم چنين بر زن و مرد حرام است كه لباس مخصوص همديگر را بپوشند. امام باقر(عليه السلام)مى فرمايد:
جايز نيست كه زنان شبيه مردان و مردان شبيه زنان شوند; زيرا پيامبر(صلى الله عليه وآله)فرمود: خداوند، زنانى را كه شبيه مردان و مردانى را كه شبيه زنان شوند را لعنت كرده است.[8]
لباس شهرت نباشد. ملاك لباس شهرت اين است كه از جهت جنس، رنگ يا نحوه ى برش و دوخت و مانند آن، بر خلاف شأن كسى است كه آن را پوشيده است،[9] و جامعه نيز آن لباس را براى آن فرد نمى پسندد.
امام صادق(عليه السلام) مى فرمايد:
لباس شهرت و انگشت نما، مورد خشم و غضب الهى است.
5. ديدگاه ايدئولوژى
لباسى داراى ارزش است كه از خواستگاه دينى، فرهنگى و ملى برخوردار باشد و به نوعى در تناسب و توازن با آيين و فرهنگى باشد كه فرد با آن خو گرفته و در آن زندگى كرده و تربيت يافته است.[10] بنابراين، بايد در ارائه ى لباس ملى و بومى به ارزش ها و باورهاى دينى و مذهبى توجّهى خاص شود. عقايد و باورهاى هر انسانى، نقش مؤثرى در گرايش ها و بينش ها، ثبات شخصيّت، تنظيم و تعادل رفتارهاى درونى و بيرونى، و هويت يابى فردى و اجتماعى و سياسى دارد. افرادى كه احساس پوچى مى كنند و گرايش هاى افراطى به تبعيّت از مدل هاى غربى دارند، غالباً از نظر شناخت دينى و مذهبى در سطح بسيار پايينى قرار دارند.
براى تشويق جوانان به استفاده از لباس مذهبى ـ ملى مى توان از نمادها و تصاوير قهرمانان مذهبى و ارزشى عرصه هاى علمى، فرهنگى، هنرى، ورزشى و... كمك گرفت; زيرا نمادهاى مذهبى و ارزشى در تقويت روحيه ى استقلال طلبى و تثبيت ارزش هاى دينى مفيدند.
در اين موارد بايد مراقب متغيّرهاى مزاحم كه مغاير با مدل ملى و بومى و ارزشى هستند باشيم; به عنوان مثال، نبايد در سريال ها، فيلم ها و... شخصيّت هاى فرهنگى، ورزشى و هنرى به طور مستقيم يا غيرمستقيم مدل هاى غيرارزشى را تبليغ نمايند. اگر ارزش ها خوب به جوانان القا شوند، به تبع آن از مدهاى ارزشى پيروى خواهد شد.
6. ديدگاه بهداشتى
براى اين كه پوست بدن نقش تنفسى خود را به خوبى انجام دهد و خون به طور كامل و به راحتى در بدن جريان داشته باشد و فعاليّت هاى روانى و عصبى متعادل شود، بايد تا حدّ امكان از لباس هاى راحت و سبك استفاده شود، لباس هاى تنگ و چسبان، عوارض منفى به همراه دارند، هرچه لباس هواگيرتر باشد، در ايجاد سلامتى و شادابى، مفيدتر است[11].
در تهيّه ى لباس هاى داخلى و ملى بايد به نوع جنس آن نيز توجّه خاصّى شود. در روايات، بهترين جنس لباس، پنبه و كتان، معرفى شده كه از نظر آرام بخشى و كاهش تحريكات و حسّاسيت اعصاب مفيدند. پوشاكى كه از الياف طبيعى و متناسب با فصل و منطقه ى جغرافيايى تهيه شود، با طبيعت بدن سازگارتر است.
خلاصه ى سخن اين كه
در ارائه، طراحى و توليد لباس ملى و بومى، بايد اولا به گرايش ها و تمايلات فطرى و طبيعى جوانان، زنان و مردان (تنوع طلبى، زيبايى خواهى، الگوپذيرى و مقبوليت اجتماعى)، اقتضائات سنّى، تفاوت هاى قومى، جغرافيايى و فرهنگى افراد و گروه هاى اجتماعى از ابعاد مختلف (روان شناختى، اجتماعى ـ سياسى، اقتصادى، فقهى، ايدئولوژى و بهداشتى) مورد كاوش قرار بگيرد و در نهايت با نظرسنجى ها و ارزيابى هاى متعدّد (اوليه و ثانويه)، به بازخوردهاى مثبت و منفى آن توجه شود تا طرّاحى و توليد لباس بومى و داخلى در سير پيشرفت و تكامل قرار گيرد.
حسن ختام بحث را جملاتى از مقام معظم رهبرى قرار مى دهيم:
«... اين حرف اشتباه نشود كه بنده با مد و تنوع وتحول در روش زندگى مخالفم; نخير; مدگرايى و نوگرايى اگر افراطى نباشد، اگر روى چشم و هم چشمى و رقابت هاى كودكانه نباشد، عيبى ندارد; لباس و رفتار و آرايش تغيير پيدا مى كند، مانعى هم ندارد; اما مواظب باشيد قبله نماى اين مدگرايى، سمت اروپا نباشد; اين بد است. اگر مديست هاى اروپايى و آمريكا درمجلاتى كه مدها را مطرح مى كنند، فلان طور لباس را براى مردان و زنان خودشان ترسيم كردند، آيا ما بايد اين جا در همدان يا تهران يا مشهد آن را تقليد كنيم؟ اين بد است، خودتان طراحى كنيد و خودتان بسازيد[12].


[1]. همان، ص 9.
[2]. روزنامه ى كيهان، 30/9/1381.
[3]. ائتلاف مسئولين كارخانه ها براى حفظ قيمت اجناس خود.
[4]. روزنامه ى كيهان، 30/9/1381.
[5]. سوره ى اعراف، آيه ى 26.
[6]. محسن قرائتى، تفسير نور، (نشر فرهنگ، چ دهم، 1383ش) ج 4، ص 44.
[7]. سوره ى احزاب، آيه ى 33.
[8]. محمد باقر مجلسى، حلية المتقين، (برگزيده، چ سوم، سال 1375ش)، ص 5.
[9]. رساله ى توضيح المسائل چهار مرجع، پيام محراب، (چ سوم، 1380ش)، ص 213.
[10]. مركز مطالعات و پژوهش هاى فرهنگى حوزه ى علميه، گفتمان شماره 86 ، «جوان و مدگرايى»، ص 8.
[11]. احمد صبورى اردوبارى، آيين بهزيستى اسلام، ص 90.
[12]. پرسمان دانشجويى شماره ى 23، مرداد 83، ديدگاه قبله نماى مدگرايى از فرمايشات مقام معظم رهبرى در تيرماه 83.

Share/Save/Bookmark
نظرات بینندگان (0 نظر تاکنون ثبت شده است )
ارسال نظر
معرفى بخش هاى علمى سايت انديشه قم (1)
راه هاى اثبات جامعيت دين خاتم كدام اند؟
آيا فقط عمل مسلمانان مورد قبول است و فقط آنان به بهشت مى روند و اعمال يهوديان و مسيحيان مورد قبول نيست ؟
چرا دين كامل و جامعى كه ما آن را اسلام مى ناميم از همان اول بر انسان عرضه نشد؟ آيا انسان هاى اوليه حق به كمال رسيدن و سعادتمند شدن را نداشتند؟
مقصود از جامعيت دين چيست؟ نظريه هاى مطرح در اين باره كدام اند؟
خلود و جاودانگى برخى گنهكاران در جهنم چگونه با عدالت خداوند سازگارى دارد؟
مصلحت در فقه شيعه چه تفاوتى با مصالح مرسله ى در فقه عامّه دارد؟
آيا ولى فقيه مى تواند در احكام شرعى دخالت و آنها را به عنوان مصلحت نظام تعطيل كند؟
ساده ترين و متقن ترين دليل بر اثبات ولايت فقيه چيست؟
ولى فقيه چه وظايف و مسئوليت هايى دارد؟
خدمات علمى و فرهنگى خواجه نصيرالدين طوسى به تشيع چه بوده است؟
نقش فيض كاشانى در گسترش فرهنگ تشيع چه بود؟
انديشه ى سياسى سيد جمال الدين اسدآبادى چه بود؟
نقش سيد جمال در مبارزه با استبداد حاكم بر ايران چگونه بود؟
سيد جمال الدين اسدآبادى در تحريم تنباكو چه نقشى داشت؟
گرايش به مدل هاى بيگانه و نوگرايى منفى چه پيامدهايى دارد؟
براي ارايه مدل لباس هاي داخلي و ملي، چه مولفه ها و ويژگي هايي را بايد در نظر گرفت؟
آيا مى توان ادعا كرد كه تأثيرپذيرى قرآن از فرهنگ ها و دانش هاى زمان نزول و قبول برخى عرفيات و... از جمله نشانه هاى تجربه ى وحيانى و دينى است؟
آيا فيلسوفان در فلسفه سياسي خود، مدينه فاضله اي همانند مدينه فاضله عصر ظهور را ترسيم نموده اند؛ مدينه فاضله ظهور چه ويژگي هايي دارد.
اگر تشيع عبارت است از قبول ولايت، آيا مترادف با تصوف نيست؟
تصوف و عرفان چه رابطه اى با هم دارند و چرا بسيارى از بزرگان شيعه را صوفى نمى شمارند؟
سخن سردبير حيات اخروى يا معاد، از آموزه هاى مهم و از اصول دين اسلام به شمار مى رود. مسئله ى آخرت و فرجام شناسى در ساير اديان نيز وجود دارد و همواره مسائل آن مورد تحقيق و بررسى فلاسفه، متكلمان و ساير انديشمندان قرار گرفته است; از جمله مسئله ى خلود و جاودانگى و تبيين رابطه ى عمل و جزا به دلايل سازگارى خلود و جاودانگى برخى گنهكاران با عدالت خدا و مسئله ى جزاى نيك عمل غير مسلمانان در آخرت است كه در بخش كلام به آن ها پرداخته شده است. در بخش دين پژوهى نيز به موضوع جامعيت دين و راه هاى اثبات آن اشاره گرديده است. در بخش حقوق دو پرسش در زمينه ى مصلحت در تشيع مطرح شده كه در پاسخ پرسش اول به تفاوت مصلحت در فقه شيعه و مصالح مرسله و اين كه مصالح مرسله از منابع استنباط احكام شريعت است، ولى در فقه شيعه، مصلحت از منابع مستقل استنباط شرعى نيست و در پاسخ پرسش دوم به چگونگى دخالت ولى فقيه در احكام شرعى بر اساس مصلحت نظام اشاره شده است و در بخش سياست، وظايف و دلايل اثبات ولايت فقيه، با استفاده از قانون اساسى و دليل عقلى، ارائه گرديده است. در بخش تاريخ اسلام خدمات علمى و فرهنگى خواجه نصيرالدين طوسى و نقش فيض كاشانى در گسترش فرهنگ تشيع مانند تربيت شاگردان، تأليف و تحقيق، مبارزه با انحرافات و بدعت ها، رشد و پيشرفت در علوم تجربى و غير تجربى و تبليغ و برگزارى آيين هاى مذهبى در جامعه تبيين گرديده است. در بخش تاريخ معاصر نيز انديشه ى سياسى سيد جمال الدين اسدآبادى و نقش وى در مبارزه با استبداد حاكم بر ايران و تحريم تنباكو مورد بررسى قرار گرفته است. پيامدهاى گرايش به مدل هاى بيگانه و نوگرايى منفى و مؤلفه ها و ويژگى هاى مدل لباس هاى داخلى و ملى در بخش تربيت و مشاوره بيان شده است. در بخش قرآن، مسئله ى نسبت وحى با تجربه ى دينى و تأثيرپذيرى قرآن از فرهنگ زمانه و اثبات تفاوت هاى اساسى وحى و تجربه ى دينى (مثل اين كه وحى از جانب خدا نازل مى شود، ولى تجربه ى دينى از شخصيت تجربه گر آغاز مى گردد) مورد بررسى و نقد قرار گرفته است. تفاوت هاى مدينه ى فاضله ى عصر ظهور با مدينه ى فاضله ى فيلسوفانى همچون فارابى، از جمله اين كه در مدينه ى فاضله ى فيلسوفان، دغدغه ى اصلى تحقق سعادت بشر بوده، ولى در مدينه ى فاضله ى عصر ظهور، علاوه بر خوشبختى دنيوى، به سعادت اخروى هم توجه مى شود; در بخش مهدويت تبيين مى گردد. رابطه ى تشيع و تصوّف و نسبت عرفان و تصوف و عدم سنخيت ولايت مطرح در نزد صوفيه، با ولايت مورد اعتقاد شيعه و تباين تصوف و تشيع و... در بخش اديان و مذاهب مورد بررسى قرار گرفته است. در قسمت آخر، بخش هايى از سايت انديشه ى قم معرفى شده و ويژگى هاى مهم موضوعات اين پايگاه، مانند جامعيت و گستردگى مباحث هر لينك اصلى و به روز بودن محتوا و... تبيين گرديده است. مطالب اين شماره با اشراف حضرت آيت الله معرفت تدوين گرديده است.
 
امیرالمؤمنین علی سلام الله عليه :

«فاقَةُ الكَريمِ أحسَنُ مِن غَناءِ اللَّئيمِ؛»

«تنگدستىِ انسان بزرگوار نيكوتر از توانگرىِ فرد خسيس و فرومايه.»

غرر الحكم، ۶۵۸۶

طراحي سايت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

  • در نوع خودش بي نظيره
  • خيلي جالبه
  • قابل قبوله
  • چنگي به دل نميزنه
Ajax Loader
تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات است. استفاده از مطالب این پایگاه باذکر منبع بلامانع است.
قم - خیابان معلم - کوچه 12جنب جامعه مدرسین -حوزه علمیه قم تلفن : 37737217-025 نمابر : 37737213-025 کدپستی : - 4466 37185