تعداد بازدیدها:1197
Share/Save/Bookmark
آيا نظارت خبرگان بر رهبرى يك نظارت واقعى است يا صورى و تشريفاتى؟
صباح 19 > نویسنده : حسين دولتى کد: 224

در مورد اين كه، آيا نظارت خبرگان واقعى است يا صورى، بايد گفت، مجلس خبرگان، استقلال كافى دارد.
قانون مربوط به تعداد و شرايط خبرگان، كيفيت انتخاب آنها و آيين نامه ى داخلى جلسات آنان، براى نخستين دوره، بايد به وسيله ى فقهاى اوّلين شوراى نگهبان، تهيّه، و با اكثريّت آراى آنان تصويب شود و به تصويب نهايى رهبر انقلاب برسد. از آن پس، هرگونه تغيير و تجديد نظر در اين قانون و تصويب ساير مقررات مربوط به وظايف خبرگان، در صلاح ديد خود آنان است.[1]
پس، در زمان فعلى، از جهت آيين نامه ى اجرايى و داخلى، خبرگان استقلال دارند و در محدوده ى قانون مربوط به تعداد، شرايط، كيفيت انتخاب و آئين نامه ى داخلى، فقط خود خبرگان مى توانند وارد شوند و قانون تصويب نمايند. «حتّى، مجلس شوراى اسلامى هم، در اين مورد نمى تواند وضع قانون كند، يا تغيير قانون دهد».[2]
به علاوه، در مصوبه ى اوّلين اجلاس خبرگان، در مورد اجراى اصل 111 قانون اساسى، پيش بينى شده است كه خبرگان، از ميان خود «هيئت تحقيقى مركب از هفت نفر، براى مدّت دو سال، با رأى مخفى، انتخاب كنند، تا به وظايف مذكور در اين قانون عمل كنند.»[3]توجه به شرايط اعضاى تحقيق، در رفع اشكال به ما كمك زيادى مى كند. در تبصره هاى مادّه ى مربوط به اين هيئت آمده است:
افراد هيئت بايد فراغت كافى را براى انجام وظايف محوّله داشته باشند و شاغل سِمت هاى اجرايى و قضايى، از جانب مقام رهبرى و نيز از بستگان نزديك رهبرى نباشند. اعضاى هيئت رئيسه نمى توانند عضو هيئت تحقيق باشند.[4]
اين هيئت، با خصوصيات مذكور، مى تواند ناظر خوبى بر رهبرى باشد. «هيئت تحقيق، آيين نامه ى داخلى خود را تهيّه و با اكثريّت آرا، تصويب مى نمايد.[5]
پس، از جهت حقوقى، خبرگان استقلال كافى دارد، تا بتوانند آزادانه به وظايف خود بپردازند; امّا اگر مراد، صورى بودن عمل خبرگان باشد، اين در صورتى است كه خبرگان راه اسلام و انجام وظيفه را رها كنند و به دنبال اميال و هوس هاى خود باشند. در حالى كه شرايطِ مُنتخبينِ خبرگان، به اضافه ى تشخيص و گزينش و نظارت عمومى مردم، اين احتمال را از بين مى برد.
انتخاب شوندگان بايد داراى اين شرايط باشند:
الف) اشتهار به ديانت و وثوق و شايستگى اخلاقى; ب) آشنايى كامل به مبانى اجتهاد، با سابقه ى تحصيل در حوزه هاى علميّه ى بزرگ، در حدّى كه بتوانند افراد صالح براى مرجعيت و رهبرى را تشخيص دهند; ج) بينش سياسى، اجتماعى و آشنايى با مسائل روز; د) معتقد بودن به نظام جمهورى اسلامى ايران; هـ) نداشتن سوابق سوء اجتماعى و سياسى.[6]
حتى اگر در بعضى اعضاى خبرگان يا همه ى آنها، حالت ارادت نسبت به رهبرى مشاهده شود، اين ارادت به خاطر شخصيّت و ويژگى هاى موجود در اوست و اگر آنها را از دست دهد، ارادت نسبت به او نيز از ميان خواهد رفت، چنان كه نمونه هايى در تاريخ وجود داشته است; چرا كه رسالت علماى دين مبارزه با انحرافات است، خصوصاً آنچه در حد رهبرى جامعه ى اسلامى باشد. افزون بر اين، غير از خبرگان، علماى ربّانى ديگر در جامعه نيز بازدارنده ى خوبى از انحرافات هستند و اين گونه احتمالات در مورد اين همه فقيه پرهيزكار احتمال عقلايى نيست.


[1]. اصل 108 قانون اساسى.
[2]. سيد جلال الدين مدنى، حقوق اساسى در جمهورى اسلامى ايران، (تهران: انتشارات سروش، 1369)، ج 2، ص 85.
[3]. همان، ص 98، ماده يك مصوبه خبرگان درباره ى اجراى اصل 111 قانون اساسى.
[4]. همان، تبصره 2 و 3.
[5]. همان، ص 101، ماده ى 17.
[6]. همان، ص 260، قانون انتخابات خبرگان، ماده 11.

Share/Save/Bookmark
نظرات بینندگان (0 نظر تاکنون ثبت شده است )
ارسال نظر
آيا نظارت خبرگان بر رهبرى يك نظارت واقعى است يا صورى و تشريفاتى؟
چه نهادى بر مجلس خبرگان نظارت مى كند كه به وظايف خود عمل نمايد و دچار انحراف نشود؟
چه عواملى بر ميزان مشاركت سياسى و اجتماعى مردم مؤثر است؟
آيا الزامات فقهى نسبت به مشاركت سياسى مردم با حق رأى شهروندان سازگار است؟
نسبت دين و دنيا از ديدگاه اسلام چيست؟ آيا هر يك از دين يا دنيا مى توانند مستقل از ديگرى به هدفشان برسند؟
چگونه دين كه امرى ثابت است، مى تواند پاسخگوى نيازمندى ها و واقعيت هاى متغيّر اجتماعى باشد؟
شئون و وظايف پيامبر و امام معصوم و موارد تمايز اين وظايف چيست؟
آيا نبوغ عقلانى بشر مى تواند او را از هدايت وحيانى بى نياز كند؟
شاه نعمت الله ولى، رئيس و مؤسس فرقه ى نعمت اللهيه، چه مذهبى داشت؟
فرقه ى نعمت اللهيه گناباديه چگونه به وجود آمده است و عقايد آن چيست؟
عوامل و موانع نشاط در خانواده از ديدگاه تربيت اسلامى چيست؟
آيا انتساب مسجد مقدس جمكران به امام زمان(عج) از مبانى تاريخى متقنى برخوردار است؟
آيا مسجد مقدس جمكران آثار و بركاتى در طول تاريخ داشته كه نشانه ى توجه حضرت امام عصر(عج) به آن باشد؟
دخالت هاى استعمارى انگليس در ايران قبل از پيروزى انقلاب اسلامى چگونه بوده است؟
آيا دخالت هاى انگليس در ايران پس از پيروزى انقلاب اسلامى استعمارى بوده است؟
مهم ترين وظيفه ى جوانان و نوجوانان در عصر حاضر از ديدگاه قرآن و روايات چيست؟
سخن سردبير حكومت در اسلام جايگاه ارزشمند و والايى دارد و بى ترديد تأثير بسزايى بر جامعه و افراد آن خواهد داشت. ساختار و اهداف حكومت ها با فرهنگ جوامع متناسب است; بنابراين ساختار و اهداف حكومت اسلامى متناسب با تعاليم اسلام است. پس از انقلاب و تشكيل حكومت اسلامى در ايران، نهادهايى هماهنگ با آن شكل گرفت. يكى از اين نهادها مجلس خبرگان رهبرى است. اهميت فوق العاده ى اين مجلس در اين است كه مطابق قانون اساسى وظيفه ى تعيين و عزل رهبرى و نظارت بر عملكرد او را بر عهده دارد. همواره بحث هاى متفاوتى درباره ى اين نهاد مطرح است. از جمله اين كه آيا نظارت خبرگان در حقيقت نظارتى صورى و استطلاعى است يا نظارتى واقعى و استصوابى; و چه مكانيزمى براى تضمين عملكرد درست خبرگان در نظر گرفته شده است؟ در بخش حقوق به اين پرسش ها پاسخ داده مى شود. در بخش سياست به عناصر مؤثر بر مشاركت سياسى مردم از جمله، فرهنگ هويت و آداب ورسوم و نيز سازگارى الزامات فقهى مربوط به مشاركت سياسى با حق رأى شهروندان پرداخته و ثابت شده است كه الزامات فقهى، چه بر اساس رويكرد حق رأى و چه بر اساس نظريه ى كاركردى رأى، تعارضى با حق رأى شهروندان ندارد. مسئله ى توجه دين به امور دنيوى و چگونگى پاسخ گويى آموزه هاى دينى به نيازهاى متغير، در بخش دين پژوهى مطرح گرديده و گفته شده است كه اسلام به دليل اشتمال بر يك سلسله مكانيزم هاى خاص، هم چون احكام ثانويه و اجتهاد، توان پاسخ گويى به نيازهاى متغير انسان را دارد. در بخش كلام به وظايف مشترك و متمايز پيامبر(صلى الله عليه وآله) و امام(عليه السلام) اشاره شده و هم چنين ثابت شده است كه عقل به جهات مختلفى (مانند: گرفتارى اش به هوا و هوس و ناتوانى اش در تشخيص جزئيات و محدوديت هايش از جهت درك امور غيبى، مانند تأثير اعمال در آخرت)، مستقلا توانايى تشخيص راه سعادت را ندارد. عقايد شاه نعمت الله ولى و چگونگى پيدايش فرقه ى نعمت اللهيه ى گناباديه و عقايد آنها در بخش اديان و مذاهب بررسى شده است. در بخش امامت و مهدويت، سازگارى مهدويت با برخى معانى دموكراسى تبيين گرديده است. در بخش قرآن و تفسير از منظر آموزه هاى دينى به ويژگى هاى جوان (مانند: پرهيزگارى، ايمان، عدالت طلبى، تلاشگرى، شجاعت، عفت و پاكدامنى) و نيز وظايف جوانان در عصر حاضر (مانند: تحصيل علم و دانش، كار و كوشش، اهتمام به ازدواج و دورى از هواى نفس و شهوت) اشاره شده است. در قسمت مشاوره و تربيت به عوامل نشاط در خانواده از ديدگاه اسلام (مانند كار، تفريح، احترام، تبادل عاطفى و آراستگى) و موانع آن پرداخته شده است. تاريخچه ى بناى مسجد مقدس جمكران و آثار و بركات آن در طول تاريخ در بخش تاريخ اسلام ذكر شده است. و بخش تاريخ معاصر به دخالت هاى استعمارگرانه ى انگليس در ايران قبل از پيروزى انقلاب اسلامى و پس از آن پرداخته است; از جمله در انحصار گرفتن معادن نفت ايران قبل از انقلاب و حمايت نظامى از صدام در جنگ عليه ايران بعد از انقلاب است. شايان ذكر است كه برخى از مطالب اين شماره توسط حضرت آيت الله معرفت ـ حفظه الله ـ نظارت و ارزيابى شده است و از راهنمايى هاى ايشان بهره مند گشته ايم.
 
امیرالمؤمنین علی سلام الله عليه :

«فاقَةُ الكَريمِ أحسَنُ مِن غَناءِ اللَّئيمِ؛»

«تنگدستىِ انسان بزرگوار نيكوتر از توانگرىِ فرد خسيس و فرومايه.»

غرر الحكم، ۶۵۸۶

طراحي سايت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

  • در نوع خودش بي نظيره
  • خيلي جالبه
  • قابل قبوله
  • چنگي به دل نميزنه
Ajax Loader
تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات است. استفاده از مطالب این پایگاه باذکر منبع بلامانع است.
قم - خیابان معلم - کوچه 12جنب جامعه مدرسین -حوزه علمیه قم تلفن : 37737217-025 نمابر : 37737213-025 کدپستی : - 4466 37185