Share/Save/Bookmark
آيا مصونيّت قرآن شريف از انواع تحريف، قابل اثبات است؟
مجله صباح شماره 15-16 > نویسنده : مركز مطالعات کد: 113

آن چه در اين راستا قابل بيان است اين كه مغرضان، در درجه ى اوّل سعى كرده اند متن اسناد را از حيث لفظ مخدوش سازند، و آنجا كه نتوانسته اند، ناچار به مخدوش ساختن مراد پرداخته اند.
و اين، علّت بروز اين همه تأويلات ناروا به نام تفسير قرآن، است; زيرا نفوذ در حصار محكمى كه متن الفاظ قرآن را حفظ كرده و مى كند براى ايشان ممكن نبوده است.
پس قرآن مجيد بزرگ ترين و استوارترين سند و قانونى است كه بشر در طول تاريخ با آن مواجه شده، و ساليان دراز به شكل قانون و سند بزرگ ترين قدرت هايى بوده كه در كوتاهترين زمان ها نضج گرفته اند و با تسلط به قدرت هاى جهان بيش ترين و نيرومندترين دشمنان را فراهم ساخته اند.
قهراً دشمنان خواسته اند با جعل و تزوير، متن سندى را كه جهانيان را به تحدى فراخوانده و بزرگ ترين معجزه ى پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) است، تغيير دهند. و چون تغيير در معنا، و تأويل، با مصونيت ماده ى الفاظ نمى تواند چندان مؤثر باشد، لذا سعى كرده اند در ماده ى آن تغيير دهند تا اگر نتوانند، ناچار به تغيير و تحريف در معنا بپردازند.
اكنون به مصونيت قرآن از انواع تحريف و تغيير لفظى و دلايل آن اشاره مى كنيم.[1]
صورت اول، تحريف به زياده:
تحريف به زياده، يعنى كلمه يا جمله يا آيه اى از قرآن موجود، از قرآن نبوده و بر متن قرآنى كه بر پيامبر(صلى الله عليه وآله) نازل گرديده افزوده شده باشد. اين نوع تحريف به اجماع همه ى مسلمانان باطل و غير واقع است، و بطلان آن از ضروريات دين اسلام به شمار مى رود.
صورت دوم، تحريف به تعويض:
يعنى عوض كردن كلمه يا تركيبى يا اعرابى، با كلمه يا تركيب و يا اعراب ديگر. اين قسم تغيير، اگر چه در مورد قرائات مختلف واقع شده، امّا در مورد قرائات جايز، تحريف بر آن اطلاق نمى شود; زيرا هر يك از قرائات كه متواتراً از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)روايت شده، متأصلا و مستقيماً متن قرآن است و از نصوص همين سند است و تعويض بر آن صادق نيست.
امّا در مورد قرائات غير جايز، كه تحريفى در متن قانونى قرآن به حساب مى آيد، اگر چه امرى است كه در زمانى از ازمنه وقوع يافته است، امّا بنابر وعده ى خداوند بر حفظ قرآن، اين تغييرات به كرامت قرآن نچسبيده و عملا مورد پذيرش واقع نگرديده و دژ استوار قرآن آن ها را به خود راه نداده است; و اگر گاهى در زمان كوتاهى مورد عمل بوده اند، روزگار آن ها را فراموش كرده است.
صورت سوم، تحريف به نقصيه:
تحريف به نقيصه يعنى تغيير در قران با كم كردن بخشى از آن، مانند قوله تعالى: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْم هاد»[2]
اگر كسى ادعا كند كه متن قرآن چنين بوده «وَ عَلِىٌ لِكُلِّ قَوْم هاد» و كلمه ى «على» حذف شده، اين تحريف به نقصيه است و مورد اختلاف علماست.
جمعى از علماى عامّه و بعضى از علماى اماميه قايل شده اند كه تحريف به نقصيه در قرآن وقوع يافته است. امّا برجستگان و محققان علماى فريقين، قائل به عدم تحريف اند.
رئيس المحدثين، شيخ صدوق، آن را از معتقدات اماميه شمرده و شيخ مفيد، سيد مرتضى، شيخ طوسى، شيخ طبرسى، شيخ بهايى، فيض، قاضى نورالله شوشترى، كاشف الغطاء، شهشهانى، بلاغى، شيخ انصارى، و بسيارى ديگر قايل به عدم تحريف شده اند.[3]
كاشف الغطاء در اصل الشيعه مى گويد:
اخبارى كه از طرق ما يا عامه درباره ى نقص يا تحريف قرآن رسيده، شاذّ و ضعيف و اخبار آحادند، كه نه افاده ى علم مى كنند نه عمل، و اگر قابل تأويل صحيح نباشند بايد به ديوار كوبيده شوند.
علامّه طباطبايى نيز در الميزان ذيل آيه ى نهم سوره ى حجر مى گويد:
زياد شدن چيزى بر آن، مصون از نقص و تغيير در صورت و سياق آن مى باشد.
هر مسلمانى بالضروره مى داند كه قرآن، سند اسلام است، همين قرآن موجود; و تغيير در سند، آن را از مستند بودن خارج مى سازد. پس بالضروره، اين قرآن، همان قرآن منزل من عندالله است بدون تغيير و تحريف.
دلائل عدم تحريف قرآن كريم
1. قوله تعالى : (إِنّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنّا لَهُ لَحافِظُونَ)[4]
مى بينيم در آيه ى شريفه، با اين همه تأكيدات كم نظير كه نشانه ى اشدّ عنايت به مورد است، حفظ قرآن تضمين شده است. اگر كسى بگويد مراد از حفظ، حفظ فى الجمله است نه فرد فرد آيات، سخت در اشتباه است; زيرا گمان كرده قرآن ذو افراد است كه با حفظ فردى از آن، حفظ قرآن صدق كند; در صورتى كه مراد از ذكر قرآن، مجموع آن است; اجزاى قرآن مكمل يكديگرند، و حفظ آن، صيانت همه ى آن است از كم و زياد شدن; زيرا امكان فهم كامل آن بدون در دست بودن همه ى آن محال است.
قرآن بدون مصونيت از زياده و نقص، مستند نيست، از آن جهت كه بايد موارد مشابه آن بر محكمات عرضه شود، و مجمل بر مبيّن و منسوخ بر ناسخ; و با احتمال كمبود يا زياده، استدلال و استناد به آن ابترست. پس مراد از حفظ آن، حفظ همه ى آن به تمام معناى كلمه است.
2. قوله تعالى:
(وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيم حَمِيد);[5] به راستى كه آن، كتابى گرامى است كه باطل از پيش و پس بدان راه نيابد; چرا كه از جانب حكيم پسنديده نازل شده است.
اين آيه ى شريفه بر نفى باطل به جميع اقسام; دلالت دارد زيرا نفى بر طبيعت (باطل) است و افاده ى عموم دارد و معلوم است كه تحريف، اشدّ افراد باطل است. طمع بستن در توبه و ايمان تحريف كننده نيز بيهوده است; زيرا تحريف كلام الله، اشدّ انواع باطل و گناه است.
(أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَ قَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ اللّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ ما عَقَلُوهُ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ);[6]آيا طمع داريد كه به (آيين) شما ايمان بياورند و حال آن كه گروهى از ايشان سخنان خدا را مى شنيدند و پس از فهميدن آن را تحريف مى كردند، در حالى كه علم و اطلاع داشتند؟!
3. خبر مشهور ثقلين، كه خاصه و عامه آن را در حد استفاضه دانسته اند:
قال النبُّى (صلى الله عليه وآله): انّى تارِكُ فيكمْ الثّقَليْن كتابَ الله و عِتْرَتى اَهْلَ بَيْتى و اِنَّهما لَنْ يَفْتَرقْا حَتَى يَرِدا عَلَىَ الحَوْضْ.
اين حديث شريف دليل بر عدم تحريف است، به دو وجه:
اول) اگر قايل به تحريف شويم كتاب را از حجيّت ساقط كرده ايم، و در اين صورت به ظواهر قرآن نمى توان تمسك نمود، و از ظاهر اخبار به دست مى آيد كه قرآن يكى از دو مرجع تمسك، و نيز ثقلِ اكبر است، و حجيّت آن فرع حجيت ثقل اصغر نيست.
اگر براى مأمورى نامه اى از آمر برسد كه قسمتى از آن نامه مفقود شده باشد و در قطعه ى موجود امر شده باشد به خريد خانه اى، امّا مأمور احتمال دهد كه در قسمت مفقود شايد بيانى براى اين مجمل بوده، مانند خصوصيات آن خانه، آيا اگر امتثال نكند و متوقف بماند معذور است يا نه؟ در چنين موردى عقلا او را معذور مى دانند.
دوم) ثقل اصغر يعنى عترت، كه مقصود از ايشان، ائمه ى طاهرين(عليهم السلام) است. ايشان راسخين در علم و مفسرين قرآن اند به علم و عمل. چه بسا جاعلين و كذّابين از قول ايشان احاديثى جعل كرده و در ميان مردم منتشر ساخته باشند، كه براى صحت و سقم احاديث منتسب به ايشان بزرگ ترين محك، همان قرآن مجيد معيّن شده است، و خودشان امر فرموده اند به «اخذ بما وافق كتابَ اللهِ و طرح ما خالفَ كتابَ الله; گرفتن آنچه موافق قرآن است و رها كردن آنچه مخالف قرآن است».
بنابر قول به تحريف، محك بودن قرآن و مرجع بودن آن براى تشخيص صحيح از سقيم، ابتر و ناتمام است، و احاديث «عرض بر كتاب الله» بر عدم تحريف و تغيير آن به زيادت و نقصان دلالت دارد.
4. اجزاى قرائت هر يك از سوره هاى قرآن در نماز. بنابر قول به تحريف لازم مى آيد كه قرائت به هر سوره اى كه احتمال نقصيه در آن مى رود مجزى نباشد; زيرا اشتغال يقينى، برائت يقينى مى خواهد; در صورتى كه هيچ شكّى نيست كه اهل بيت قرائت هر سوره اى از سوره هاى قرآن را در نماز مجزى دانسته اند.
5. مطالعه در وضع جمع و ضبط قرآن در حافظه ها و صحيفه ها، ثابت مى كند نه چيزى بر قرآن مُنْزَل اضافه شده و نه از آن كم گرديده است.
شدّت عنايت پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و صحابه بر ضبط و حفظ قرآن در حافظه ها و صحيفه ها، جمع قرآن در منظر اعاظم صحابه، عرضه ى قرآن بر ايشان، اشهاد شهود، آزادى كامل مسلمانان در نقادى، امتياز اسلوب قرآن در ميان اساليب بليغ عرب، و... همه اسباب مصونيت و حفظ قرآن اند براى انجاز وعده ى خداوند متعال در حفظ آن.
كم و زياد كردن قرآن كه در حافظه ها چون جان عزيز بوده است، در نظر مسلمانان گناهى نابخشودنى به حساب مى آمد، و از آن بالاتر دشمنان سرسخت اسلام كه مترصد هر ايراد و بهانه بودند، اگر چنين چيزى مى ديدند آن را حجت ناباورى خود قرار داده و از جنگ و كشتار بى نياز مى شدند.[7]


[1]. سيد على كمالى دزفولى، شناخت قرآن، قم: انتشارات اسوه، چ سوم، 1378، ص 76.
[2]. سوره ى رعد، آيه ى 7.
[3]. سيد على كمالى دزفولى، همان، ص 76 - 77.
[4]. سوره ى حجر، آيه ى 9.
[5]. سوره ى فصّلت، آيات 41 - 42.
[6]. سوره ى بقره، آيه ى 75.
[7]. سيد على كمالى دزفولى همان، ص 76 - 80.

Share/Save/Bookmark
نظرات بینندگان (1 نظر تاکنون ثبت شده است )
ارسال نظر
مهسا
پاسخ
0
0
من با اين حرفها كاري ندارم چون با دلم ميفهمم كه تو قرآن چيزايي هست كه يه آدم معمولي يا حتي تمام مردم دنيا هم جمع بشن نميتونن چنين چيزي رو بفهمن يا حتي بنويسن، من هم انجيل رو خوندم و هم تورات رو اما قرآن واقعا يه چيز ديگس
آيا مصونيّت قرآن شريف از انواع تحريف، قابل اثبات است؟
ديدگاه قرآن شريف درباره ى دموكراسى و آراء اكثريّت چيست؟
چه نقدهاى كلى بر دين هندوئيسم وارد است؟
مبناى حقوق بشر غربى چيست و چرا با اسلام سازگارى ندارد؟
ارتباط نهضت آزادى با كشورهاى خارجى به چه نحو بوده است؟
تفاوت هاى مهم تجربه ى دينى و وحى كدام اند؟
در فرهنگ قرآن «آزادى» چگونه قابل تبيين است، حدود و گستره ى آن را بيان نماييد؟
چه رابطه اى بين اعمال دنيوى انسان و نتايج اُخروى آن (ثواب و عقاب) وجود دارد؟
اعمال محدود انسان در دنيا چگونه با نتايج نامحدود اُخروى سازگارى دارد؟
علل گرايش به مدل هاى غربى چيست؟
راهكارهاى جلوگيرى از گرايش به مدل هاى بيگانه چيست؟
آيا آيين هندو مى تواند برنامه اى براى زندگى انسان ارائه دهد؟
برخى قايل اند كه فساد و ظلم، سبب نزديك تر شدن ظهور مى شود; آيا اين سخن درست است كه قبل از ظهور نبايد هيچ گونه حركت اصلاحى انجام داد و يا دست به قيام زد، تا ظلم و فساد همه جا را فراگيرد و ظهور حضرت مهدى(عليه السلام) نزديك تر گردد؟
آيا اسلام، نظام دموكراسى را قبول دارد؟
با توجه به اين كه مفاهيم حقوق بشر مربوط به عصر حاضر است، آيا مى توان آنها را از كتاب و سنت كه مربوط به عصر سابق اند، اصطياد نمود؟
شرايط فرهنگى، سياسى و اقتصادى ايران در صدر اسلام چگونه بود و آيا حمله ى مسلمانان به ايران ريشه ى سلطه طلبى و استعمارگرى داشته است؟
نهضت آزادى از آغاز تأسيس تاكنون چه انشعاباتى داشته است؟
تجربه دينى چيست؟ مهم ترين ديدگاه ها درباره ى حقيقت و چيستى آن را بررسى نماييد؟
آيا گسترش اسلام در ايران به زور شمشير بود يا از طريق ابزارهاى فرهنگى؟
معرفى سايت انديشه قم
سخن سردبير در جامعه ى اسلامى مباحث قرآنى به لحاظ جايگاه مهم آن از اهميت بسزايى برخوردار است از جمله موضوعات مهم در زمينه ى قرآن پژوهى مسئله ى عدم تحريف قرآن، آزادى و دموكراسى از ديدگاه قرآن مى باشد كه در بخش قرآن و تفسير از نگاه عالم جليل القدر مرحوم حاج سيد على كمالى دزفولى بدان پرداخته شده است. لازم است ارتحال قرآن پژوه معاصر، عالم جليل القدر، مفسر عالى مقام، مؤلف محقق، حضرت حاج سيد على كمالى دزفولى را به جامعه ى علمى و پژوهشى كشور و ارادتمندان معارف اسلامى و قرآنى تسليت مى گوييم. اين عالم وارسته در سه دهه ى اخير با مطالعه و تحقيق مداوم در حوزه ى علوم اسلامى و علوم قرآنى، آثار ارزشمندى هم چون قانون تفسير، قرآن، ثقل اكبر، عرفان و سلوك اسلامى و.. را به رشته ى تحرير درآورده است. نتايج اخروى در حيات متدينان از اهميت بسزايى برخوردار است در بخش كلام رابطه ى اعمال دنيوى و نتايج اخروى و چرايى جزاى نامحدود در مقابل اعمال محدود انسان مورد بررسى قرار گرفته است. مد و مدگرايى يكى از مسائل مهم اجتماعى است كه امروزه در اين باره سؤالات متعددى هم چون علل گرايش به مدل هاى غربى و چگونگى راهكارهاى مقابله با آن مطرح گرديده است. در بخش تربيت ضمن تبيين مفاهيم مد و مدل و اقسام مد (مثبت و منفى) به اين پرسش ها پاسخ گفته شده است. در بخش اديان و مذاهب به تبيين هندوئيسم و ضعف ها و ناكارآمدى هاى آن در مقايسه با اديان توحيدى مانند اسلام اشاره شده است. برخى امر به معروف و نهى از منكر و نيز قيام عليه ستم و انقلاب را با شرايط ظهور حضرت مهدى(عج) ناسازگار دانسته اند و با برداشتى سطحى از برخى روايات ادعا نموده اند كه چون از شرايط ظهور، گستردگى ظلم در جهان است، لذا براى تسريع آن نبايد از فراگيرى ستم و فساد جلوگيرى كرد. در بخش مهدويت با تبيين اين روايات اشكالات اين ادعا ذكر شده است، مانند اين كه روايات مذكور در بيان نشانه هاى ظهورند نه زمينه و شرط و سبب ظهور. در بخش حقوق به اصول و مبانى حقوق بشر و علت ناسازگارى آن با اسلام و در بخش سياست به مسئله ى دموكراسى و تبيين مفهوم آن و نيز رابطه ى اسلام و دموكراسى پرداخته شده است. در بخش تاريخ اسلام مسئله ى چگونگى گسترش اسلام در ايران و شرايط فرهنگى، سياسى، اقتصادى ايران در صدر اسلام و در بخش تاريخ معاصر، جريان سياسى نهضت آزادى و چگونگى شكل گيرى اين جريان سياسى و ارتباط آن با كشورهاى خارجى مورد بررسى قرار گرفته است. ماهيت تجربه ى دينى و تفاوت آن با وحى كه هم در عرصه ى قرآن پژوهى مطرح است و هم در حوزه ى دين پژوهى، از مسائل مهم فلسفه ى دين به شمار مى آيد. در بخش دين پژوهى ضمن تبيين ماهيت تجربه ى دينى و وحى، به تفاوت هاى اين دو نيز اشاره شده است. و سرانجام در بخش اينترنت به معرفى پايگاه انديشه ى قم وابسته به مركز مطالعات و پژوهش هاى فرهنگى حوزه پرداخته شده است. مطالب و مقالات مجله; علاوه بر آن كه در فرايند خود، مورد ارزيابى كارشناسان و اعضاى هيأت تحريريه و نظارت سردبير و مدير مسئول قرار مى گيرد، از نظارت و اشراف حضرت آيت الله معرفت نيز بهره مند گرديده است.
 
پیامبر خدا صلى الله عليه و آله:

مَن أكَلَ مِن كَدِّ يَدِهِ حَلالاً، فُتِحَ لَهُ أبوابُ الجَنَّةِ يَدخُلُ مِن أيِّها شاءَ

هر كس به حلال، از دسترنج خود بخورد، دروازه‌های بهشت به رويش گشوده گردند و او از هريك كه خواهد وارد شود.
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۱۰ / ۴۱

طراحي سايت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

  • در نوع خودش بي نظيره
  • خيلي جالبه
  • قابل قبوله
  • چنگي به دل نميزنه
Ajax Loader
تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات است. استفاده از مطالب این پایگاه باذکر منبع بلامانع است.
قم - خیابان معلم - کوچه 12جنب جامعه مدرسین -حوزه علمیه قم تلفن : 37737217-025 نمابر : 37737213-025 کدپستی : - 4466 37185